soo-be-soo

2006-01-14T00:41:00.000+03:30

:::

ترس از رنگ،
و اين همه سياهی...
بايد خوش آمد گفت شايد،
اما کسی نمی آيد!

:::

2005-12-10T03:15:00.000+03:30

:::

تهران -2

باز هم مدت زيادی شد که نتوانستم اينجا سر بزنم.
گيج بودم و سر در گم،
و در نهایت بيکاری کارهای واجب واجب داشتم.

مسافر بودم،
اين سو و آن سو،
و صد البته،
مسافر تا نره تهران،
سفر جالبی نکرده.
به شهر "-ترين" ها،
از هر نظر که بخواهی بهش نگاه کنی،

سفر عذر و بهانه نيست،
اينترنت همه جا پيدا ميشه،
حتا توی تهران،
هرچند که از نوع سانسوری و ساطوری شده اش باشه،

اميدوارترين شهر!
چه امیدها نهانند،
در دلهای فقیر و غنی،
چه هشیار، چه نشئه،

فقط با صد تومن می شود اميد به آينده را خريد،
در پاکتی مهر و موم شده، فقط برای تو:
اين حافظ است که تنها برای تو غزلسرايی می کند!
اين غزل زيبای حافظ است که تنها برای تو سروده شده!
و
اگر هم مثل من قافيه ی زندگيت را گم کرده باشی،
و
بي خيال قافيه و بدون شمعی در دست، در کوره راهِ تاريک زندگی آهسته قدم برمی داری،
ترجمه ی غزل به زبان من و تو، همان چند سطر آخر بخوانی کافيست،
تا دقايقی چند در عالم خيال جوانه های سبز اميد را بر مزار شانس های از دست رفته آبپاشی کنی.

عاشقانه ترين شهر!
24 ساعته دکه ی گل فروشی باز است،
و
کم نيستند،
عشاق جوانی که بعد از فاکد آف شدن شارژ تلفن همراه،
همچنان ساعتها به مخ زنی طرف از طريق تلفن عمومی کنار خيابان مشغولند.

مينی پيزا روی دست می برند!

الکل طبی و سون-آپ، نور شمع و وای! اگر تو نباشی!
که مقنعه ات را بعد از کار طاقت فرسای روزانه به گوشه ای پرتاب کنی،
و با گيسوان افشان به آينه لبخند زنی!
بوفِ کورِ من محکوم منقل و وافور می شود.

گردش تسبيح پشت پيشخوان،
که دسته های اسکناس روی پيشخوان را می شمارد.

منتظرترين شهر!
انتظار در صف منجلاب امامزاده صالح ،
و
تحمل بویِ راکدی که همه جا هست و هيچ جا نيست.

...

:::

2005-12-10T03:12:00.000+03:30

:::

تهران -1

وه چه روزی شده امروز،
- کج و کوله -
اين ورش باز، اون ورش باز،

تعجب رو باش!
راهش کشيد و رفت،
همچين که ديد،
با اين همه گل و گشادیِ روز،
از هر طرف بسته ی بسته اس، امروز،

- قفل و زنجير -
- کليدش کجاست؟
- تو تهرونه،

- تهرون کجاس؟
- زير دود قايمه!

:::

2005-10-15T11:36:00.000+03:30

:::

ويرگول نقطه
زندگی را مرتب کردن، قفسه ها را با اشتياق و کوشش آراستن.
اينست آنچه می خواهم انجام دهم، همانگونه که هميشه می خواستم، با آن نتيجه ی هميشگی؛
اما چه خوبست، وقتی که انسان نيتی روشن داراست، تنها در وضوح استوار به کاری مبادرت ورزيدن!

چمدان هایم را با صراحت خواهم بست،
آلوارو دو کامپوس* را سر و سامان خواهم داد.
و فردا آنچنان خواهم کرد که پريروز - پريروزی که یک هميشه است...
لبخند می زنم، لبخند می زنم به آگاهی مبرهن از پوچ بودنم.
لبخند می زنم، لبخندها حداقل هميشه مفهومی دارند...
ما همه، اين محصولات احساس...
و اگر که محصول احساس نبوديم، شايد که اصلن هيچ نبوديم...
اينسان بايد به ادبيات پرداخت...
آه ای خدايان کريم، حتا اينسان بايد به زندگی پرداخت!

ديگران هم احساساتی اند،
ديگران هم، چه فقير و چه غنی، به پوچ مشغولند،
ديگران هم زندگی خود را وقف تماشای چمدان هایی کرده اند که بايد بسته شوند،
ديگران هم در کنار کاغذهای نيم نوشته بخواب می روند،
ديگران هم من هستند.
و تو ای فروشنده ی دوره گرد* که آوايت چونان سرودی نامفهوم بگوش می رسد،
تو، ای چرخ دنده ی کارگاه منظم اقتصاد ملی،
کنون يا بعد، پدرِ شهدای از جان گذشته، آنگاه که دولتمردان خواهند،
نوايت در گوش من همچون آوايی است بسوی ناکجا آباد، چونان سکوت زندگی...
نگاهم را از پاره ورق هایی که می بايست مرتب کنم به پنجره می دوزم،
پنجره ای که آوای فروشنده ی دوره گردی را که نمی ديدمش به گوشم رساند،
و لبخندم که همچنان بر لبانم نشسته، مولد انتقاد اخلاقی من است.
در کنار ميزی که مي بايست مرتب شود، از عرش خدايان بزير افتادم،
با تمامی سرنوشت ها روبرو شدم، چرا که حيران به آوای فروشنده ای دوره گرد گوش فرا دادم،
و خستگی من کشتی فرسوده ای است که در ساحلی متروک می پوسد،
و با اين تصوير که از آنِ شاعری ديگر است، از شعر و ميز دست می کشم...
بسان خدايی نه اين را مرتب کردم، نه آن را...

:::
15.5.1929
:::
شعر از فرناندو پسوآ
:::
ترجمه از من
:::

:::
* آلوارو دو کامپوس (Alvaro de Campos) شاعر این قطعه است.
:::
* از آنجا که در ایران فروشنده های دوره گرد بیشتر مرد هستند تا زن، از متن پرتغالی عدول کردم؛ لذا مادر شهدا نقش خود را به پدر شهدا داد.
:::

2005-09-14T10:26:00.000+04:30

:::

- بوسه ای ده به اين گدای مسکین،
تا بگويم که کيستی-
:::
تذکر: نظر به اینکه اختلاف سالهای شصت و هشتاد، حال چه شمسی و چه میلادی، در سالهای شصداد مشخص خواهد شد، پراکنده ها و زمین داشت رفتند تا در متن زیر به نقطه ای مشترک برسند.
:::

بازم میگی بخواب!
شايد که خوابای خوب خوب ببينی؟

دوباره که اسمتو عوض کردی،
- منظورم ID ته -
موهاتو هم که کوتاه کردی.

رفته ای اون ته لابی هتل نشسته ای و دست چپتو نگاه می کنی که آروم آروم قهوتو هم میزنه.
کاش که میشد اون مینی نارنجی تنت باشه.
موهاتم افشون...

من عمدن دیر نکردم که...
بخدا ترافیک سنگین بود.

حتمن الان دیگه خیلی مطمئنی که دیگه کسی نیست که بشناستت.
پس من چی؟
بدون که تو هر chat room ی که بری دوباره می شناسمت.

من؟
اگه که منو اشتباه نگيری،
هنوز من همون بچه ام،
که پشت پرده قایم می شد،
تا تماشات کنه،
که چطو جلوی آينه لباسای جوراجور تنت می کردی.

یادمه که،
آرزو زندگی ابدی داشتی،
من هم امیدوار بودم که به اش برسی.
ولی بدون که،
اگه تا ابد زنده باشی،
هيچ وقت نمی تونی دوباره متولد بشی،

:::

آی شکوفه ها در فصل بهار،
چه سنگين بر سر من،
...
که غم دوريت کچلم کرد.

:::

مرا رها می کنی
و
می روی.
و
من همچنان
آنجا ايستاده ام.
همانجا،
که باد شکوفه های بهارش
را برد و تابستانش کرد.
و
شايد که،
درست همينجا،
زمستان شود روزی
گر نيايی.
و کسی از راه رسد که گويد:
"ترنم حيات در گوششان يخ زد!"

و آن دگر که گوید:
"فقط خاطره است که می ماند!"

:::

اگر آن حال باشد
که در webcam نمايان می شود،
پس مسلم که آينده بس بعيد بوَد.

:::

2005-09-10T18:40:00.000+04:30

:::

عمو جان به خميازه افتاده بود. صدای ترمز ناگهانی يک ماشين از نزديک و پارس چند سگ از دوردست باهم درآميخت و برای يک لحظه در فضای اتاق لخت و بی قواره ام شنيده شد. عمو عصايش را به زمين زد و خواست تف کند، اما ديد زير پايش قالی است.

:::

از داستان کوتاه "وعده ی ديدار با جوجو جتسو"
اثر بهرام صادقی

:::

2005-09-05T03:11:00.000+04:30

:::

پراکنده -1

ما فقط بخاطر کمک به شما اينجاييم و بس!

:::

هنگامی که شهرها در غباری از دود و آهن خاکستر می شدند، دلش به حال الاغ گرسنه ی ده می سوخت و برای سگ ولگرد اشک می ريخت.

:::

احساس حقارت احمق تر از آن است که راهی به قلب بيابد.
خاموشی چرا؟ بايد که حق خود طلب کنی!

:::

Don't panic، چرا که از آن در ها متنفرم! پس اميدوارم که فضا چندان وحشت انگيز نشود که مجبور شوم از يکی از آن در ها عبور کنم.

:::

2005-08-26T17:42:00.000+04:30

:::

... هلو انجیری رو از تو اون خرت‌وپرتا پیدا میکنی و فکر میکنی تقریباً همون چیزیه که هوسشو کردی. چراغ آشپزخونه رو باید روشن کنی، این «باید»ه به خاطر اینه که تو به هلو انجیری اعتماد کامل نداری. وقتی هم که چراغو روشن میکنی بیشتر بهت ثابت میشه که نبایس به یه همچین چیزایی اعتماد کرد، اعتماد کامل...

اگه ميخواين اعتمادتونو به هلو انجيری امتحان کرده باشين ادامه شو "اينجا" بخوونيد!

امان از دست ميوه های خوشمزه ی تابستونی و میلاد هوشمندزاده!

:::

2005-08-14T20:47:00.000+04:30

:::

برای چيزی که تو آلمان به اش کرم گوش (Ohrwurm) ميگن و برزيلی ها تو زبان پرتغالی آدامس گوش (chiclete de ouvido)، اصطلاحی به فارسی نمی شناسم. در زبان انگليسی هم تازگی ها ترجمه ی آلمانيش (earworm) رو بعضی ها استفاده می کنن، ولی هنوز عبارت ''song stuck in my head'' آهنگی هست که تو سر گير ميکنه و گورشو به اين راحتی گم نمی کنه.

نمی دونم يادتون مياد که قبلنا که امکانات اينترنتی نبود، توی بعضی از مجله های آنچنانی داستانی آنچنانی بود که بالاش نوشته بود:
» لطفن هنگام خواندن اين داستان به آهنگِ ... گوش کنيد! «
به اقتباس از اون روش اين "کرم گوش" فعلی من "زمين داشت" رو هم تحت تأثير قرار داد، يا بالعکس.

مدت زيادی ميشه که توجه ام به زبان اسپانيايی کمتر بوده. ترجمه ی تصنيف تمرين خوبیه.

:::

:::

زمين داشت – 4

ميدونی چند وقته که ميخوام راجع به اش بنويسم؟
راجع به اون غروب که تو صبح شروع می شد،
و هنوز ظهر نشده تموم می شد؟

از جمله ی اول،
از همون کلمه ی اول،
نه، خيلی قبل تر...
درست از همون موقع که فکرش جون گرفت،
که من بيام.
شايد هم که اصلن قبل از اينکه فکرش باشه،
قصد؟... قبل از فکر، قصده؟... نه!
فکر ميکنم (!) خواست باشه.
يه خواست بود،
که ببينمت.

و اينکه اين چيزِ در هم و بر هم که بعد به فکر تبديل میشه، از کجا ها بره،
تو چه مسير ها...قدم بزنه، دوید، شايدم خسته بشه و کمی اینجا و اونجا بشینه،
تا نفس تازه کنه و بازم بره که به تو برسه...
و
تو نشسته باشی توی اون ايستگاه منتظر...
منتظر من؟
...که من از راه برسم.
و تو روزنامه رو تا بزنی بذاری تو کيفت...مثل اينکه فکرت يه جاییش، توی يه مقاله گير کرده باشه...

شايد که مطمئن نبودی که من، من باشم،
همان طور که من خود مطمئن نبودم،
همان طور که هيچ وقت مطمئن نبوده ام..

شايد که الان بالاخره اون مقاله رو تا آخر خوونده باشی... و حتمن خيلی مقاله های ديگه رو...
- زندگی ادامه داره... با مقاله... بی مقاله...

و اگر اون مفهومی که دنبالش بودم، اسمشو حقیقتن فکر بذاریم،...
به تو رسید و از تو گذشت،

شايد...
شايد که من دنبال اون تصويری بودم که تو هم هروقت که
تو آينه نگاه می کردی، دنبالش می گشتی...
کسی که... سالها بود که رفته بود...
خيلی دور...
کسی رو هم با خودش نبرده بود،
نه منو ، نه تورو...
کجا؟
من هم خيلی دلم ميخواست بدونم، کجا؟

روی بالکن نشسته بوديم و عصر رو تماشا می کرديم.
از سکوت خسته می شدی و دنبال هياهوی درون می گشتی،
که به اش عادت داری.

همين بود که تا آخر شب، تو بيداری،
شايد هم تا صبح توی رختخواب،
"روسيو دورکال" رو ول نمی کردی.
آخ که تو فکر مجله های اون موقع دوباره ورق ميخوردند،
و "روسيو دورکال" و "خوان گابريل" دوباره تو ساحل آکاپولکو همدیگرو دنبال می کردن...
زمان يه دفعه سی سال به عقب بر گشته بود...

واقعن!
اگر هم چيزی بود تو صورت تو،
که هنوز جذبم می کرد،
همون چروک های مورب پوست صورت و گردنت بود.
ولی...
يکی نمی خواست تو، تو باشی
تو اونی باشی که بود...

کی؟
همونی که تو رو تو ايستگاه منتظر گذاشت!
و منو بجای من اونجا کشوند،
تا ببينم که زمان ميگذره...
و آدما رو با خودش می بره...
مثل آب؟
نه... شفاف تر!
سريع تر!
خيلی گذرا...
صفت خوبی هست براش؟

کاش اقلن چشما ميديدن!
کاش اقلن اونا می موندن...

- هنوز اين آکورد گيتار از اول آهنگ تا آخرش تو اعصابم ميره...
ولی اگه با گيتار آکورد نمی گرفتن، با چی می خواستن آکورد بگيرن؟
اصلاً چرا آکورد بگيرن؟

...که يکنواخت بودن زمانو هجی کنن؟ -

:::

2005-08-09T08:54:00.000+04:30

:::

فکر کردم که خواب می بينم،
يا که شايد،
خواب ديدم که بيدارم.

نزديک بود داد بزنم:

من بسی مشوشم،
(به زبان مهدی اخوان ثالث!)
که تو در اين جمع نيستی.

ولی فراموش کن!

اين قدر در خود گم شده ام،
که اگر پيدام کردی،
شاهکار کردی!

پ.ن: منم بلدم گم شم،
قجی قجی غصه!

:::

2005-08-01T15:05:00.000+04:30

:::

مظلوم تر از زردآلوی هسته شيرين به پستتان نمی خورد.
به حالش گريه نکنيد، بخوريدش!

:::

2005-07-30T05:23:00.000+04:30

:::

:::

زمين داشت - 3

طراح (مداح) بیابان ها

يه لحظه صبر کنی بهت ميگم. اگه اين درد که در واقع درد نيست يه کم فروکش کنه بهت ميگم.
فقط يه دقيقه بيشتر طول نمی کشه، اگر که اين اگر مگرا منو ول کنن.
بازم داری ميگی که من داد می کشم.
من دارم حد اکثر سعيمو می کنم که آروم باشم.
می دونم که شما هم در مقابل دارين سعی ميکنين که من مثل خودتون بشم.
يعنی سعی ميکنين که منو مثل خودتون کنين.
پس چه جور ميخوای که يادم بياد؟
من تا خودم نباشم که نميتونم چيزی رو بياد بيارم.
باشه بابا، باشه.

اگه درست يادم بياد من می نشستم پشت ميز. اصلن چرا که يادم نياد. دقيقاً همين ميز بود ديگه. همين لپتاپ و همين شب و همين نصف شب.
و او؟
آهان، اون هم دقيقاً پشت همين ميز می نشست.
من می رفتم اون ور مرز...از طريق همين صفحه ی مونيتور.
و او؟
نه اون فکر می کنم که با من نمی اومد. یا نمی خواست یا که می ترسيد. شاید باور نکنی، ولی هنورم که هنوزه نمی دونم چرا. همش دنبال عکسای بيابون بود رو صفحه ی مونيتورش.
هر جا که می رفت غريب بود. به شوخی می گفت که پاسپورتش گير داره.
نگاه که می کردی صورت آرومی داشت. ولی توش داشت يه چيزی علو می گرفت.به منم نمی تونست بگه چيه. نمی دونم چرا. فکر می کنم که نمی تونست. در واقع می گفت، بهتره بگم که دهنشو باز می کرد، ولی صدايی ازش بيرون نمی اومد.
خيلی منتظر شدم، تا اينکه خودشم ديگه رفت همونجا که صداش جا مونده بود.
و من؟
آهان. همش خوب تقصير من بود ديگه. اين من بودم که کر بودم. يعنی فکر می کردم که می شنوم، ولی گوش شنوا بايد غربتو هم بشنوه. الان که خودم غريب موندم می فهمم اينو.
می دونی مثل چی میمونه؟ يه تشنگی بی حد و حساب که تمام آبای دنيام سيرت نکنه.

:::

2005-07-30T04:23:00.000+04:30

:::

.....
سو-سو: اون رشته ی کشاورزی خوند
سو-سو: تو همون دانشگاه شيراز
نای_59: آهان
ننی_59: دانشگاه ما هم داره
ننی_59: :)
سو-سو: آهان
سو-سو: پس خيلی دانشگاس بابا
سو-سو: من فکر کردم که يه مدرسه عالی کوچکه
ننی_59: امسالم مهندسی شيمی اورده
ننی_59: خيلی ممنون
ننی_59: و متشکر
ننی_59: خوب شد که روشنتون کردم
سو-سو: آره
ننی_59: تازه ارشدم داريم
سو-سو: لطف کردين
سو-سو: ارشد چيه ديگه؟
سو-سو: آهان همون فوق ليسانسه حتمن
ننی_59: کارشناسی ارشد
سو-سو: آهان
سو-سو: اوکی
ننی_59: بله
سو-سو: عجب اصطلاحاتی مد شده تو ايران
سو-سو: همش فارسيه
ننی_59: فارسی را پاس ميداريم
ننی_59: ل و ل
سو-سو: قديما بيشتر اصطلاحات فرنگی استفاده ميشد
سو-سو: لووول
سو-سو: فکر کنم چند وقت ديگه تاکسی هم معادل فارسی داشته باشه
سو-سو: يا تلفن
ننی_59: شايد
سو-سو: به کامپيوتر که خودرو ميگن تازگی ها
سو-سو: لووول
سو-سو: آهان
سو-سو: ببخشيد
ننی_59: سوتی دادينا
سو-سو: اون ماشين بود
سو-سو: لووول
ننی_59: به کامپيوتر ميگن رايانه
سو-سو: منظورم از مقصود همون هدف بود
سو-سو: لووول
ننی_59: منم فهميدم
.....

:::

2005-07-29T17:39:00.000+04:30

:::

شيوا ارسطويی سبک نگارش معصومی دارد. داشتم کتابی از او را با عنوان آمده بودم با دخترم چای بخورم که مجموعه ی 7 داستان کوتاه است و چند سالی از زمان نشرش می گذرد، دوباره ورق می زدم. در داستان صف به طریق جالبی يک جمله ی بلند را به چهار جمله شقه می کند:

"اين دوره دخترا هر کدوم يه چمدون به جای کيف ميذارن رو دوششون و راه می افتن تو خيابون."

توی کيف از کتاب و دفتر و مداد و خودکار گرفته تا برس و کرم و دستمال و روسری و جوراب و آينه، همه چيز پيدا می شد. قرص سردرد و چسب زخم هم داشت. شربت ضد حساسيت و سوهان ناخن و نوار بهداشتی و مجله هميشه توی کيفش پيدا می شد. اسپری ضد عرق و سوزن نخ و سنجاق سر هم جزو خرت و پرت هاش بود.

"خب، صب تا شب که بيرون باشی، همه چی لازمت ميشه ديگه!"

:::

2005-07-20T01:42:00.000+04:30

:::

اگر که می خواهی خودت را بکشی، چرا که نکشی؟
آی، دم غنيمت دان! چرا که من نيز که مرگ و زندگی را اينچنين عاشقم،
خود را می کشتم، اگر که جرئت می داشتم...
آی که شهامتش را داری، این گوی و این میدان!
ترا چه فايده اين تصاوير پشت اندر پشتِ بيرون،
که نامش دنیاست؟
چه فايده سينمای اين اوقات؟
هنرپيشه هاش در نقشها و اشکال هميشه معلوم؟
اين دايره ی رنگارنگِ حرکات بی پايان؟
ترا چه سود این دنیای درون که هیچش نمی شناسی؟
شايد که خود را بکشتی و سرانجام بشناسيش...
شايد که این خود شروعی باشد، هنگامی که به پايان می رسی...
و بهر صورت اگر که وجودت باری سنگين است،
شايسته بدوشش کش،
و آوازِ زندگی سر نده، چون من در مستی،
و سلام به مرگ نده، چون من ، در واژه ها!

کسی دلتنگت خواهد شد؟... ای سايه ی نيست که نامت آدم است!
جای کسی خالی نيست، جايت برای هيچکس خالی نخواهد بود...
بی تو همه چيز بی تو ادامه خواهد يافت.
شايد که بودت برای ديگران بدتر است تا نبودت...
شايد که ادامه ات برای ديگران زحمتی است بيش تا توقفش...

اندوهِ ديگران؟... پيشاپيش عذاب وجدان داری ،
که برايت شيون خواهند کرد؟
ناراحت نباش؛ برايت کم خواهند گريست...
شور زندگی اشک ها را آرام پايان خواهد داد،
آنگاه که بخاطر خود ريخته نشوند.
آنگاه که بخاطر ديگران، خاصه مرگ ديگران ريخته شوند.
چه، بعد از مرگ ديگران چيزی در خاطرشان نخواهد ماند...

در آغاز ترس است، شگفتیِ آن دم که راز برملا می شود،
آن دم که زندگی پوچت به پوچی می گراید...
وان پس وجودِ نفرت انگيز تابوت، مرئی و ملموس،
و آدمان سياه پوش که برای ادای وظيفه حضور دارند.
وان پس بيقراری افراد خانواده در عزاداری در حالی که حکاياتی از تو تعريف می کنند،
دردهاشان در غمِ از دست دادنت،
و تو فقط دليل تصادفیِ اين شکوه هايی،
تو، مرده ی واقعی، مرده تر از آنی که حساب کنی...
اينجا، خیلی مرده تر از آنی که فکر کنی،
حتا اگر آنجا خيلی زنده تر می بودی...
وان پس شتاب غم انگيز به سوی مزار يا قبر،
و شروع پايان مراسم ختمت...
اينجاست که همه آرام می گيرند،
چرا که عزای مرگت اندکی دردناک بود...
وزان پس گفتگو ها روز به روز آزاد تر می شوند،
و زندگی روزمره دوباره شروع می شود...

وان پس کم کم فراموش می شوی.
فقط دو روز است در سال که به تو فکر می شود:
سالروز تولدت و سالروز مرگت.
و بيش از اين هيچ، بيش از اين هيچ، مطلقن هيچ.
دو بار در سال به تو فکر می شود.
دو بار در سال آهی می کشند، آنان که دوستت داشتند،
و هر از گاهی آهی می کشند، اگر که بر حسب اتفاق سخنی از تو به ميان آيد.

خونسردانه به خود بنگر، خونسردانه بنگر که ما چه هستيم...
اگر که ميخواهی خودت را بکشی، بکش...
هيچ نهی اخلاقی و وسواس فکری به خود راه نده...
چه نهی و وسواسی اين چرخه ی خشک زندگی می شناسد؟

چه نهی شيميايی داراست اين حرکتِ زندگی،
که جوهر زندگی، جريان خون و عشق را بر می انگيزد؟
چه خاطره ای از ديگران داراست، آهنگِ شاد و موزونِ زندگی؟
آه از بطالتِ مفلوکی از گوشت و استخوان که اسمش انسان است،
هيچ نمی بينی، که مطلقن هيچ اهميتی نداری؟

برای خود مهمی، چون که تنها این تویی که خودت راحس می کنی.
برای خودت همه چيز هستی، چون که برای خودت کائناتی،
خود، ذات کائناتی و اين ديگرانند که
ماهواره های عينی ذهنيت تو اند.
برای خودت مهمی، چون که فقط برای خودت مهمی.
و حال که تو اينچنينی، ای شاهکار خلقت، ديگران چنين حقی ندارند؟

همچون هاملت از ناشناخته بيمناکی؟
ولی شناخته چيست؟ از حقيقتِ چه چيز آنچنان باخبری،
که ناشناخته را شگفت انگيز می خوانی؟
چونان فالستاف عشقی سترگ به زندگی داری؟
اگر که اين چنين مادی به زندگی عشق می ورزی، اين عشق را مادی تر کن،
ذره ای از گوشتِ زمين و اشيا شو!
خود را هرز ده، ای سيستمِ شيمیایی فیزيکیِ
ياخته های آگاه شبانه،
به آگاهیِ شبانه ی ناخودآگاهِ بدن،
به پوششِِ بزرگِ پوشش نايذیرِ مناظر،
به چمنزار رويشِ سرسبزِ هستی،
به مهِ تجزيه ناپذير اشيا،
به ديوار های چرخانِ
خلاِ پويایِ جهان...

:::
26.4.1926
:::
شعر از فرناندو پسوآ
:::
ترجمه از من
:::

2005-07-17T15:06:00.000+04:30

:::

عجيب اينکه ماهی ها بلد نيستند جيغ بکشند. روز های بارانی آنها دير می ميرند. در آخرين لحظه وقتی که رمق ندارند دمشان را تکان می دهند و از گرم شدن پولک هايشان چيزی نمی فهمند ( فقط ما آدمها می دانيم که می ميريم، می فهمی که) چند قطره باران، مرگ را دو سه قدم از ماهی ها دور می کند، می شود اين طوری هم گفت که مرگ سيگاری روشن می کند و آن قدر همان طرف ها قدم ميزند تا باران بند بيايد.

:::

از داستان کوتاه
يک سرخپوست در آستارا
بيژن نجدی

:::

2005-07-16T04:51:00.000+04:30

:::

زمين داشت - 2

توهين؟
اين چه حرفی است که ميزنی!
عجب لغت سنگينی!
آن هم در اين هوای سبک ده؟

چيزی نجوا کردند و بويی از آن به مشام نرسيد... اين بود کل قضيه... حالا ساکت برو سر خط...

در واقع کل جريان همين بود،
و اگر هم اين نبود،
چيز ديگری بود،
که نه به من ربط داشت،
نه به تو!

اگر زياد بند کنی، جمله خيلی طولانی - ببخشيد بلند - می شود. خيلی ساکت سر خط...

دوباره سر خط رفته ام،
خيلی هم ساکت،
ولی نمی دانم چه بنويسم.

اين را واقعن جدی می گويم.

فراموشِ فراموش!
فقط همین!

:::

2005-07-15T05:43:00.000+04:30

:::

زمين داشت - 1

هنگام: صبحدم که هنوز ستاره ی صبح از آسمان رخت بر نبسته
(همان موقع که در زمستان معمولن به رختخواب می روم،
اگر که ابری نباشد يا بارانی)

مکان: خطی است پشت خانه ی ما
- که اگر کسی خواست می تواند اسمش را افق بگذارد -
من: می روم
تا بازی سری نورانی را با اين خط تماشا کنم

موضوع: دهی که از کنار نهری گذر دارد
- ناگهان اتفاق نيفتاد! -
به من می چسبد
و
چندين روز ول نمی کند
(می گويند گير می دهد)
چرا که
خط را از آن جهت به من نشان می دهد
که من عادت ندارم
و قطار گفت که:
ترک عادت موجب مرض است!
پس آن دلشوره همان مرض بود
و اگر قطار مهربان از راه نرسيده بود و مرا دوباره
به مرز آرامش نبرده بود...
آه!

آه!
چندی خوابيدم
در کوپه ای که پنجره نداشت
و مدام جيرجير می کرد
شايد
هنوز مطمئن نبود که
آرامش من از نوع آرامش ده نیست
و
همان جيرجير بود که می توانست مرا به خواب برد.

:::

2005-07-05T02:17:00.000+04:30

:::

شتر در خواب بيند پنبه دانه،
گهی لپ لپ خورد، گه دانه دانه.

این شتر است!

بله، همين شتر که خار می خورد،
و
وقارش در صحرا محشر است.

خسته نمی شود، هيچ...
تشنه نمی شود، هيچ...

يک نفر است،
ولی به اين آسانی دم به تله ی سلاخ نمی دهد.

- نجيب؟
- نه...نه، آن اسب است.

:::

2005-07-01T13:06:00.000+04:30

:::

داشتم اسمی روش ميذاشتم : اميد به رفتن، مثلن. و کم مونده بود زيرش امضا کنم: اينک اتحاد! ولی از هردو صرف نظر کردم.

:::

اگر دست ها چيزی برای گفتن داشتند،
که به کفشها خيره نمی شدند.

تمام حواسشان جمع است،
وقتی سرهای بند را می گيرند دوباره نلرزند.

:::

2005-06-28T01:03:00.000+04:30

:::

چند وفته که coldplay آلبوم جديدشون داده اند بيرون ولی هنوز همون تصنيفِ yellow شونه که قلب منو می لرزونه.
:::

به ستاره ها نگاه کن،
ببين چطو واسه تو می درخشن،
و کارای که می کنی،
آره، همه شون زرد بودن.

من اومدم،
برات يه تصنيف نوشتم،
و واسه همه ی کارای که می کنی،
و اسمشو "زرد" گذاشتم.

بعد که نوبت من شد،
آه، چه کاری از آب در اومد،
همه اش "زرد" بود.

پوستت،
آره، پوستت و استخوونات،
چيز قشنگی ميشن،
تو ميدونی، ميدونی که چقدر دوست دارم،
ميدونی که چقدر دوست دارم.

من شنا کردم اون سو،
واسه تو پريدم اون سو،
آخ که چه کاری.

واسه اينکه سراپا "زرد" بودی،
من يه خط کشيدم،
يه خط کشيدم واسه ات،
آخ که چه کاری،
همه اش "زرد" بود.

پوستت،
آه، آره، پوستت و استخوونات،
چيز قشنگی ميشن،
و تو ميدونی که برات،
همه ی خونمو ميدم،
خونمو ميريزم به پات.

واقعن، نگاه کن چطو واست ميدرخشن،
ببين چطو واست ميدرخشن،
ببين چطو واست ميدرخشن،
ببين چطو ميدرخشن.

به ستاره ها نگاه کن،
ببين چطو واسه تو می درخش،.
و تمام کارای که می کنی.

:::

2005-06-25T23:53:00.000+04:30

:::

می خواستم که تو اينسو بودی
اينسو بودی و من
نيز
اينسو
اينسو...

و
نه
آنسو...
.
.
.
خاطرت هست
که ما...؟
:::

But enough about me, let's talk about you... what do YOU think of me ?"
CC.Bloom (Bette Midler) in BEACHES

:::

2005-06-24T02:28:00.000+04:30

:::

:::از خود فرا گرفتن
:::از خود فراتر رفتن
:::
:::فردا همین دیروز بود
:::
:::تا کی در انتظار قیامت؟؟؟
:::
:::
:::
:::
:::
:::
:::
:::
:::
:::
:::
:::تا کی؟؟؟
:::
:::
:::

2005-06-22T19:32:00.000+04:30

:::
A Media Player is required.
:::

مه

بيابان را، سراسر، مه گرفته‌ست.
چراغ ِ قريه پنهان است
موجي گرم در خون ِ بيابان است
بيابان، خسته
                 لب بسته
                             نفس بشکسته
در هذيان ِ گرم ِ مه، عرق مي‌ريزدش آهسته از هر بند.
«ــ بيابان را سراسر مه گرفته‌ست. [مي‌گويد به خود، عابر]
    سگان ِ قريه خاموش‌اند.
    در شولای مه پنهان، به خانه مي‌رسم. گل‌کو نمي‌داند. مرا ناگاه در
    درگاه مي‌بيند، به چشم‌اش قطره اشکي بر لب‌اش لبخند، خواهدگفت:
«ــ بيابان را سراسر مه گرفته‌ست... با خود فکر مي‌کردم که مه گر
    همچنان تا صبح مي‌پاييد مردان ِ جسور از خفيه‌گاه ِ خود به ديدار ِ عزيزان بازمي‌گشتند.»

□□□

بيابان را
سراسر
مه گرفته‌ست.
چراغ ِ قريه پنهان است، موجي گرم در خون ِ بيابان است.
بيابان، خسته لب‌بسته نفس‌بشکسته در هذيان ِ گرم ِ مه عرق مي‌ريزدش آهسته از هر بند...

۱۳۳۲:::شاملو

:::

2005-06-20T14:40:00.000+04:30

:::

سوراخ

آفتاب را دوست دارم
بخاطر پيراهن ات روی طناب رخت
باران را
اگر می بارد بر چتر آبی تو
و چون تو نماز خوانده ای خداپرست شده ام

" شعر از بيژن نجدی "

چند ماهی می شود که به اينسو سر نزده بودم. نه اينکه نخواسته باشم. چندان هم "ناگهان اتفاق نيفتاد!". بعيد نمی دانم که در يکی از سوراخ های توصيفی "کاستانِدا" افتاده بودم. در آن سوراخ ها که فکر می کنی هنوز اينسو، روی کره ی خاکی هستی و فقط بعد از بيرون آمدن از آنست که می فهمی اينجا نبوده ای. از آن سوراخ ها که "مولانا" افتادن در آن را مدام تبليغ می کند، تا آنجا که به آنسو می رسی و می بینی که خودِ سوراخ هستی.

قضيه از اين قرار که در همان روز های اول سال که می رفتند بلندتر و بلند تر شوند، در همان اوائل ماه فروردين، که زمين و آسمان پر از گلهای بهاری بود، لب جويی که بر حسب تقدير مسير زندگی من هم از کنارش می گذشت، خوبرويی داشت ضمن اينکه با mp3player اش سمفونی پنجم Eminem را گوش می کرد، پيراهن آبی خود را روی طناب رخت پهن می کرد. از آنجا مطمئنم سمفونی پنجم بود که درست در لحظه ی شروعِ track سنگی از بالای کوه به پاين غلتيد. -

خوبرويی همانطور که از واژه اش پيداست، صفتی در "ظاهر" نيکوست که حافظ هم در بندش گرفتار می آيد و در پی نگرشش از "باطن" مجبور به تحمل بی وفايی و وصف جور می شود.
آنگونه که از مشاهدات حافظ بر می آيد، تصوير خوبرو در حين گذر از شبکيه چشم تا محل خفا، که همان دل است، خرمن درون برخی را می سوزاند، تا آنجا که متأسفانه يا خوشبختانه درون و بيرونشان را يکی می کند. هرچه به اينسو نزديکتر می شويم جور و ستم آشکار و نهان خوبرو فزونی می گيرد، آنچنان که "هدايت" به ناچار واژه ی لکاته را به گردنش می بندد، حال آنکه اين موجود اثيری تاثيری از اين گردنبند که نگرفته هيچ، kill the DJ را در نهايت عملی می کند.
قصدم تکرار مکررات ادبيات فارسی نبود، بيشتر می خواستم روشن کنم که چرا در برخورد با او از نگاهيدن به چشمانش حذر می کردم. فقط واقف نبودم که گوش هم در واقع همان چشم است با اين تفاوت که در فرکانس های ديگر عمل می کند و چون "مرا به نام می خواند"... تعجبی نبود که هرچه می خواست "آن" می شد.

و اکنون که با چه مشقتی از ته دره برگشته ام - اصلن دره ای در کار نبود، دريايی بود بس عميق - تا به او گل هفت رنگی را... - فقط سنگ سياهی در دست دارم -
ما را باکی نيست. فيلم های آلا ماتريکس که بر تک بيتی از مولانا بنا شده زياد ديده ايم. ولی اين حجرالسود را چه کنم؟ بماناد... يعنی فعلن روی همان قفسه ی آشپزخانه بماند. فقط می بينم که تقريبن سه ماه گذشت و تيرگان شبی بيش نبود. البته باز هم باکی نيست. سعدی پنجاه سال در آن سوراخ افتاده بود ولی شيخ اجل شد :)

شايد که او خود من بود، شايد! و اگر او من بود، چرا که تو من نباشی؟ تو که از خود خودتری! ما و شما و ايشان را هم با خود بياور!
دموکراسی است ديگر، هرکسی حق دارد هر ضميری که خواست بشود، ولی حق ندارد جايگاه ضمير ديگری را انکار کند. حتمن فکر می کنی حلاج فراموش کرده بود قسمت دومش را بگويد که آنگونه شهيدش کردند. البته من فراموش نمی کنم که او فقط فراموش کرده بود.

... حالا برای اينکه داستان مهيج تر شود...روبروی آينه ايستاده ام و موهای خود را شانه ميکنم.

:::

2005-06-20T14:20:00.000+04:30

:::

مشکل خودی
من نمی دانم... شايد اين "خود" از علل مکرر منفرد بودنِ "خود" در زبان فارسی باشد که چندان عنايتی به "خود" بخشيده که حاضريم در آن گم شويم و از حق "خود" بگذريم. شايد که "خود" تفکر در يک زبان خاص تأثيری بيشتر از آن در افکار دارد که تصور می رود. چه بسا که چگونگی تفکر تأثيری در طريق زندگی داشته باشد، آنچنان که چگونگی تصور از "خود"!

برگرد تو سوراخ!
:::

2005-06-20T14:10:00.000+04:30

:::

سنگ کاستاندا
کارلوس کاستاندا در به تصوير کشيدن مقوله ی در افتادن يا در نيفتادن با تقدير مثالی می آورد به اين شرح که روزی با دون خوان در کوه های شمال مکزيک می رفتند که دون خوان او را متوجه ی باز بودن بند کفشش می کند و در همين حال که "کارليتو" دولا می شود تا بند کفشش را ببندد همانطور که طبق روش معمولِ آموزش بحث مرگ و زندگی را پيش می کشد، اين سؤال را مطرح می کند: فرض کن در همين لحظه که تصميم ميگيری بند کفشت را ببندی سنگی مهيب از بالای کوه بطرفت غل می خورد، که ممکن است چنین و چنانت کند. عکس العمل تو در قبال تصميمی که گرفته ای و سنگ چه خواهد بود؟

برگرد تو سوراخ!
:::

2005-06-20T14:00:00.000+04:30

:::

جشن تيرگان
يادم هست که زمانی به اين سوال در يک وبلاگ برخورد کردم :
"راستي چرا بلندترين شب سال اتفاق مهميه اما بلندترين روز سال رو هيچ كس تحويل نمي گيره؟"

يعنی در واقع همان موقع که داشتم جوانب اينکه چرا عشق بزرگم اونقدر زود منو ول کرد رو بررسی می کردم، که بر حسب اتفاق شب يلدايی باهاش آشنا شده بودم.
...
بی آنکه خواسته باشيم فضای وبلاگ را به سياست بکشانيم تا مجبور شويم تخم هم بگذاريم، (جوک: يارو ميره مرغدونی، جو ميگيرتش تچم ميذاره!) بدنبال جست و جویی در اينسو و آنسو و اینکه آيا واقعن روز يلدايی هم وجود دارد به جشن تيرگان برخوردم و چيز هايی دستگيرم شد که چند شب است به گواهی پرهای بالشم در خواب به قدقد افتاده ام. علت اصلی حذف اين جشن که از "اجشان" قديمی ايرانيان قديم بوده جوری با سکسکه های رايج در منطقه ی خاورميانه بی ارتباط نبوده. در واقع بی سبب هم نبوده که آرش کمانگير بعد از پرتاب تير جان را به جان آفرين تسليم کرده است. همان طور که ميدانيد، آرش كه در حاشیه مرد شريف و حكيمى هم بوده، تير را به دورترين جاى خاورانِ آن زمان، به فرغانه، می اندازد و مرز ايران و توران را نشان گذارى مى كند. روشی که امروزه بیشتر جای خود را به امضای قراردادها داده، ولی چه بسیارند سنتگرایانی که هنوز معتقد به اجرای روش قدیم "استند" و با تیر امضا می کنند.

برگرد تو سوراخ!

:::

2005-04-03T20:07:00.000+04:30

:::

درخت فروردين

چون درخت فروردين
پرشکوفه شد جانم
دامنی ز گل دارم
بر چه کس بیفشانم
ای نسيم جان پرور
امشب از برم بگذر
ور نه اين چنين پر گل
تا سحر نمی مانم

هر ميان مهتابم
در خموشی شبها
همچو کوه پابرجا
سر بنه به دامانم

کس به بزم ميخواران حال من نمی داند
زان که با دل پرخون چون پياله خندانم

چون درخت فروردين
پرشکوفه شد جانم
دامنی ز گل دارم
بر چه کس بیفشانم
ای نسيم جان پرور
امشب از برم بگذر
ور نه اين چنين پر گل
تا سحر نمی مانم
:::

با تشکر از نازلی منصوری فر

:::

2005-03-31T00:31:00.000+04:30

:::

يک لحظه است،
تنها يک لحظه...
و يک نگاه!

سرنوشت چه ظالم است.

دقيقن می دانی که او به تو تعلق دارد،
و تو به او.

پياده خيابان را بالا می روی...
غرق در افکار،
در عين حال بی خيال،
به اطراف نگاه می کنی...

و يک لحظه،
تنها يک لحظه،
اتوبوسی که خيابان را بالا می رود
ترا با خود می کشد و می برد...
نگاهت خيابان را بالا می رود...
بدنبال چشمانی که در اتوبوس خيابان را بالا می رود.

شايد هم که سرنوشت ظالم نيست.

و اين لحظه،
فقط يک لحظه می ماند.

و به ماجرايی تبديل نمی شود...
به زخمی چند ساله...
به جای خالی او،
و تنهايی تو.
و افکاری که برای پر کردن جای خالی او،
خيابان را بالا می روند.

که ديگر او هم مهم نيست...
مهم جای خالی اوست.

چه خوب است که اين لحظه،
يک لحظه است.
تنها يک لحظه!
و تنها يک لحظه می ماند.

:::

2005-03-27T00:52:00.000+04:30

:::

فراموشی در روزِ مه آلود رخنه می کند،
و همراه با غروب فرصتی بدست می دهد برای گم شدن.
و من بی خواب به خواب می روم، در هوای نمناک اين شب زندگی.

ديگر چه فايده که به من می گوييد، هر کاری را پی آمدی است؟
ديگر چه فايده که بدانم، هر کاری را معمولن پی آمدی است؟
همه چيز بی فايده است، همه چيز بی فايده است، همه چيز بی فايده است.

اين هيچ است که در روزِ مه آلود رخنه می کند،

چقدر اکنون دلم می خواست
در ايستگاه قطار در انتظار مسافرانی که قرار می بود از اروپا وارد شوند باشم،
به اسکله روم و ورود کشتی را تماشا کنم و درد بکشم.

با رسيدن غروب ديگر فرصتی نمی ماند.

:::
21.9.1930
:::
شعر از فرناندو پسوآ
:::
ترجمه از من
:::

2005-03-27T00:47:00.000+04:30

:::

با اينکه سهراب سپهری زياده از زمين فاصله می گيرد و در بزرگداشت پرواز غلو می کند، بازيش با لغات اما خالی از لطف نيست.
:::

آدمی زاده طومار طولانی انتظار است،
ای پرنده!
ولی تو خال يک نقطه
در صفحه ی ارتجال حياتی.

:::

از قطعه ی اينجا پرنده بود

:::

2005-03-25T01:22:00.000+04:30

:::

جشن تولد

آن وقتها که روز تولد مرا جشن می گرفتند،
چه خوشبخت بودم، و هنوز کسی نمرده بود.
در آن خانه ی کهنسال، روز تولد من خود سنتی قديمی بود،
و سرور همه و من، آنسان مطمئن بود که يک آيين کهن.
آن وقتها که روز تولد مرا جشن می گرفتند،
آنچنان سالم بودم، که از چيزی سر در نمی آوردم.
در جمع خانواده هشيار قلمداد می شدم،
و اميدی در سر نمی پروراندم، چه، ديگران اين مهم را در حقم انجام می دادند.
همچنان که شروع کردم به اميدواری، ديگر نمی دانستم که اميد چيست.
همچنان که شروع کردم، به زندگی نگریستن، زمانی بود که حسِ زندگی را از دست داده بودم.

آه، که چه تصوراتی از خود داشتم
آه، که چه با ذوق تمام خويشان در من می نگريستند،
و که بودم در آن شبهای شاد، در آن فضای نيمچه ولايتی،
در آن موقع که بچه بودم و دوستم داشتند،
آه، خدای من، تازه الآن است که می دانم، من که بودم در آن زمان...
چه دوردست غریبی!
(دوباره دست نایافتنی...)
آن وقتها که روز تولد مرا جشن می گرفتند!

آنچه که امروزم، شبيه رطوبت دالان پشتی خانه است،
که ديوارهاش کپک زده...
امروز کيم؟ (خانه ای که در آن مرا دوست داشتند، در دانه های اشکم می لرزد)،
امروز کيم؟ خانه را فروخته اند،
همه مرده اند،
تنها خودم مانده ام و خودم، چونان چوب کبريتی يخ زده...

آن وقتها که روز تولد مرا جشن می گرفتند…
چه دوستداشتنی، مثل يک آدم، هم اکنون اما!
تمنای جسمانی روح، به حسی دوباره در آنسو،
در سفری واقعی و متافيزيکی،
در اين دوسويی وجود "من"...
گذشته را چونان نان جوع بلعيدن، بدون ذره ای کره ی زمان بر دندان!

دوباره همه چيز را به روشنی می بينم، وضوحی که مرا کور می کند، در مقابل آنچه که در اينسوست...
چه سفره ای برای اين همه مهمان، چه نقشهايی بر ظرف ها، چقدر ليوان،
کاسه و بشقاب ها همه پر - شيرينی و ميوه و استراحت در زير سايه ی ايوان -
عمه های پير و اقوام و خويشان، که همه بخاطر من گرد هم آمده اند،
آن وقتها که روز تولد مرا جشن می گرفتند…

خاموش، قلب من!
فکر نکن! فکر را فقط در سر بگذار!
آه خدايا، خدايا، آه خدايا!
امروز ديگر روز تولدی ندارم.
چه دردی!
روز هام پشت سر هم رديف می شوند.
پير خواهم شد، اگر منی باشد.
ديگر هيچ.
آه، چه ديوانه بودم، که گذشته را ندزديدم و با خود نبردم!...
آن وقتها که روز تولد مرا جشن می گرفتند…

:::
15.10.1929
:::
شعر از فرناندو پسوآ
:::
ترجمه از من
:::

2005-03-23T02:18:00.000+04:30

:::

...
دیگر بار این توئی که میبنمت،
سايه ای که در سايه ای تداخل می کنند،
پيش از آنکه در نوری کدر و غريب رنگ ببازد،
و در سياهی شب محو شود، آنچنان که رد کشتی،
در آب گم می شود و ديگر کسی صدايی از آن نمی شنود.

دیگر بار این توئی که میبنمت،
آری، آری، خودم را اما باز نمی یابم!
...

در ترجمه ی قطعه شعر Lisbon revisited -1926-
قسمت ماقبل آخر از قلم افتاده بود، که در اينجا تصحيح می کنم.
.

:::

2005-03-14T05:46:00.000+03:30

:::

دستمال آشپزخانه

روز باران با خود آورد.
صبح اما، هنوز لاجوردی بود.
روز باران با خود آورد.
از سر صبح اندکی دلگير بودم.

الهام؟ اندوه؟ اصلن هيچ؟
نمی دانم: اين دلگيری به وقت بيداری.
روز باران با خود آورد.

می دانم: خاکستری روز بارانی چه شايسته ست.
می دانم: آفتاب مبتذل است و آدمهای شايسته را می رنجاند.
می دانم: حساس بودن در برابر تغييرات نور شايسته نيست.
ولی چه کسی به آفتاب و بقيه گفت که من خواهان شايستگی ام؟
آسمان لاجوردی را، خورشيد تابان را به من بدهيد.
مه را، باران را، تاريکی را - در خودم به حد کافی دارم.

امروز تنها خواهان آرامشم.
حتا اجاق آشپزخانه می توانست برايم دوست داشتنی باشد، اگر که مال من نباشد.
چقدر خوابم می آيد، وای که چقدر خواهان آرامشم امروز.
زياده گويی به کنار!
واقعن که خوابم می آيد، بدون توضيحات اضافه.
روز باران با خود آورد.

نوازش؟ مهربانی؟ ... تنها خاطرات...
بايد بچه بود، تا به آن رسيد...
بامداد گمگشته ی من، آسمان آبی ناب من!
روز باران با خود آورد.

دهن زيبای دخترک صاحبخانه،
هلوی پوست کنده ی قلبِ خوردنی...
چه هنگام بود اين؟ نمی دانم...
در لاجوردی صبح...

روز باران با خود آورد.

:::
10.9.1930
:::
شعر از فرناندو پسوآ
:::
ترجمه از من
:::

2005-01-18T17:52:00.000+03:30

:::

جوش شيرين (بی کربنات سدیم)

ناگاه يک احساس ترس!...
آه، چه وحشتی، چه احساس تهوئی در معده ی روح!
چه دوستانی که داشتم!
چه تهی بودند آن همه شهرها که از آنها گذر کردم!
چه کودهای عرفانی آن همه نقشه ها که در سر می پروراندم!

این احساس ترس،
اين افسردگیِ پوست روح،
اين بالا انداختنِ شانه ها در سرخی شامگاهان اهتمام...
من انکار ميکنم.
همه چيز را انکار می کنم.
تمامی خدايان را، از بيخ و بن، بعلاوه ی تمام منکراتشان رامنکرم.
لاکن، مرا ناگاه چه می شود، اين چه کاستی است که در معده و رگها حس می کنم؟
اين چه بهتی است که مغزم را اینگونه فلج می کند؟

بايد چيزی بخورم؟ يا که خودکشی کنم؟
نه! می خواهم زنده بمانم. لعنت! می خواهم زنده بمانم.
ز-ن-د-ه...
ز-ن-د-ه...

خداوندا، اين چه بودائی است که در خون من منجمد می شود؟
پرهيز از اين همه درهای سراسر گشوده،
روبروی منظره ای که تمام مناظر را احاطه کرده،
و من نوميد ، آزاد
و ناپيوسته،
پی آمدی ناگاه برفراز تهیِ سطوح اشياء،
يکنواخت،اما محتاج خواب،
و چه نسيمی، آنگاه که درها و دريچه ها آنسان گشوده!
وه که چه دلپذير است تابستان ديگران!

مرا جرعه ای بخش، که ديگرم عطشی نيست!

:::
20.6.1930
:::
شعر از فرناندو پسوآ
:::
ترجمه از من
:::

2005-01-08T01:59:00.000+03:30

:::

De la musique

آه، آرام آرام پيکرشان زير درختان کهن
نمودار می شود و من از تفکر دست می کشم...
آرام آرام اين منم که از تاريکی بيم خود طلوع می کنم...

هر دو پيکر در روشنائی ساحل درياچه به هم می رسند...
...هر دو پيکر رويازده،
زيراکه تنها مهتابی بود و حزن من،
و يادی از چيزی ديگر،
و پی آمدی از بودن...

آيا واقعا هر دو پيکر در روشنائی ساحل درياچه به هم رسيدند؟
(...اما اگر اين دو هرگز وجود خارجی نداشته باشند؟...)

...در روشنائی ساحل درياچه؟...

:::
17.9.1929
:::
شعر از فرناندو پسوآ
:::
ترجمه از من
:::

2005-01-04T21:32:00.000+03:30

:::

Là-bas, je ne sais où ...

کمی قبل از سفر، صدای زنگ...
گوشخراشانه به من اخطار نمی کند!

خواهان لذت بردن از آرامش در ايستگاه روحم، آنگونه که سزاورم،
پيش از آنکه ورود آهنينِ
قطار قطعی را بسوی خويش نظر کنم،
پيش از آنکه آغاز سفر واقعی به عمق معده را حس کنم،
پيش از آنکه گام بر پلکانی قطاری نهم،
که هيچگاه نياموخته بی احساس بماند، حال هر چند بار که سفر کند.

اينگاه خواهان آنم، سيگار بر لب در ايستگاه امروز،
دمی چند خود را به زندگی گذشته گير دهم.
زندگی بيهوده ای که ترکش بهتر می بود، وه که چه سلول زندانی!
چه فرق می کند؟ تمام عالم سلولی بيش نيست، و گرفتاری در زندان را به اندازه ی سلول نمی توان سنجید.
از مزه ی سيگار چندشم می آید. قطار دور زمانی است که ايستگاه مجاور را ترک گفته...
بدرود، بدرود، ای آنان که به وداعم نيامديد،
خانواده ی انتزاعیِ غيرممکن من...
بدرود، ای زندگی، بدرود، ای ايستگاه امروز، بدرود زندگی، بدرود!
بازمانده، چونان تابلوئی با کلمات: "از ياد رفته" حک شده بر آن،
در گوشه ی اتاق انتظاری آن سوی ريلها.
پس از حرکت قطار ها توسط نگهبانِ وقایع اتفاقه پيدا شده.
« و اين؟ کجاست اون ياروئی که اينو اينجا جا گذاشت؟ »

تنها در فکر، به سفر تأمل کردن،
تأمل کردن و برحق ماندن،
تأمل کردن و کمتر مردن...

به آينده گام می نهم، بدانسان که به آزمونی سخت،
آه که، آه که اگر قطار هرگز نيايد و خدا بر من رحمتی روا نکند!

بیکباره خود را در ايستگاه قطار می يابم، تا کنون تنها در انديشه.
بحق که من فردی کاملا لايق کارم.
هرکسی می تواند اين را در من ببيند - همه می گويند - من در ممالک خارج زندگی کرده ام.
رفتارم سرشار گويای اينست که شخصی تحصيلکرده ام.
چمدانم را بر می دارم و حمال را چونان فسادِ منفور از خود می رانم.
و دستی که با آن چمدان را گرفته ام مثل خود من می لرزد.

سفر!
هرگز باز نخواهم گشت،
هرگز باز نخواهم گشت، چرا که هیچگاه بازگشتی نیست.
هميشه جائی که به آن باز می گردیم، مکانی ديگر است،
وايستگاهی که به آن باز می گردیم، ايستگاهی ديگر .
هيچگاه همان آدمها، هيچگاه همان نور، هيچگاه همان فلسفه را باز نخواهیم يافت.

سفر! آه خدای من، سفر! من چه بيمناکم از سفر!...
:::
بدون تاريخ
:::
شعر از فرناندو پسوآ
:::
ترجمه از من
:::

2005-01-04T20:05:00.000+03:30

:::

نبايد زباله ها را مدام بهم زد. تفاله ی چای، دستمالهای کاغذی. پوست هندوانه يا طالبی با تخمه هايشان، دمپايی کهنه، استخوان و ته مانده ها و هرچه که بايستی پنهان بماند. بايد زباله ها را در کيسه ی زباله ی سياه ريخت و درش را محکم گره زد تا گربه ها نتوانند در کوچه ولوشان کنند. و اينکه چرا آدمها سياهدل می شوند يا سنگدل؟ مواجهه با آنهمه زباله در زندگيهای به آدم نبرده شان هست که دل سياه وسنگدلشان می کند يا دست کم دلزده می شوند يا به هرچه پيش بيايد تن در می دهند. اما تو ای دل من مباد که پاک نمانی.
:::
سيمين دانشور
:::
باغ سنگی
داستانی از مجموعه داستان از پرنده های مهاجر بپرس
:::

2005-01-02T03:03:00.000+03:30

:::

DANCE ME TO THE END OF LOVE

مرا پايکوبان در نوای آتشين ويولين به سرزمين زيبائیهات بر
مرا در اين آشوب آنچنان برقص آر تا آسوده به خود آیم
مرا چون شاخه زيتونی برکن و کبوتر آشيانم شو
مرا پايکوبان به پايان عشق بر
مرا پايکوبان به پايان عشق بر
و آنگاه که شهود همه رفتند بگذار محو زيبائيت شوم
بگذار حرکات بسان بابلی هات را حس کنم
و آرام آرام آنچه را که فقط نقشی از آن ميشناسم بر من آشکار کن
مرا پايکوبان به پايان عشق بر
مرا پايکوبان به پايان عشق بر
مرا پايکوبان به عروسی بر، مرا برقص آر، برقص آر مرا
نرم نرمان مرا برقص آر، مرا تا صبح برقص آر
ما هر دو پايينتر از عشقمانيم، ما هر دو بالائيم
مرا پايکوبان به پايان عشق بر
مرا پايکوبان به پايان عشق بر
مرا پايکوبان سوی بچه هائی بر که جويای تولدند
مرا پايکوبان از ميان پرده هائی بر که بوسه هامان از هم دریده اند
خيمه ای بر افروز، هرچند که نخها همه پاره اند
مرا پايکوبان به پايان عشق بر
مرا پايکوبان در نوای آتشين ويولين به سرزمين زيبائیهات بر
مرا در اين آشوب آنچنان برقص آر تا آسوده به خود آیم
مرا لمس کن، خواه با دست عریانت، خواه با دستکش
مرا پايکوبان به پايان عشق بر
مرا پايکوبان به پايان عشق بر
مرا پايکوبان به پايان عشق بر
:::
لئونارد کوهن
:::
همه اش اين آهنگ تحويل سال تو گوشم بود.
اينجا هم ميشه ويدوکليپش رو ديد ولی ممکنه که pc خسته بشه!
:::

2004-12-29T03:46:00.000+03:30

:::

باغچه خشک شده
چشم
شاخهای کج و معوج را دنبال می کند
بی گل
راه به جائی نمی برد
زبان
دنبال لغت ميگردد
راه به جائی نمی برد
گنجشک
روی بام نشسته
حال پر زدن به حياط ندارد

:::
جواب را درست حدس زديد:
- کاش باران می باريد! -
:::

2004-12-27T05:53:00.000+03:30

:::

سيرابی به روش پورتو

روزی از روز ها، در مهمانسرائی، دور از زمان و مکان،
مهماندار عشق را چون سيرابی سرد بر سر ميزم آورد.
او را محترمانانه گفتم،
سيرابی را ولی بر حسب عادت گرم می خورم،
سيرابی (آنهم به روش پورتو) را مگر کسی سرد هم می خورد؟

پيامدش اما بد اخلاقی بود.
هیچ کس حقی ندارد، هيچ گاه، حتا در يک مهمانسرا.
من که نخوردم، چيزی ديگر هم سفارش ندادم، صورتحساب را پرداختم،
و در خيابان پياده می رفتم.

کيست که بداند، قصد از اين ماجرا چيست؟
من که نمی دانم، هرچند که به من مربوط است...

( خوب می دانم که: در بچگی همه حياطی بوده،
حياط خانه يا مدرسه يا که حياط همسايه!
خوب بياد دارم که: ما نقش صاحبخانه بازی می کرديم.
و غم من اما تازه ناشی از امروز است.)

همه جیز بر من خوب واضح است،
ولی چونان که عشق سفارش می دهم، چرا
سيرابی سرد به روش پورتو به من می دهند؟
نه، نه، اين غذائی نيست که کسی سرد بخورد،
ولی برای من سرد بر سر ميز آوردند.
اعتراضی نداشتم، ولی واقعا سرد بود،
هیچکس نيست که بتواند آنرا سرد بخورد، ولی آنرا سرد بر سر ميز آوردند.

:::

بدون تاريخ

:::

شعر از فرناندو پسوآ

:::

ترجمه از من

:::

2004-12-15T01:39:00.000+03:30

:::

شب پاورچين پاورچين می رفت. گويا باندازه ی کافی خستگی در کرده بود، صداهای دوردست خفيف بگوش می رسيد، شايد يک مرغ يا پرنده ی رهگذری خواب می ديد، شايد گياه ها می روئيدند - در اين وقت ستاره های رنگ پريده پشت توده های ابر ناپديد می شدند. روی صورتم نفس ملايم صبح را حس می کردم و در همين وقت بانگ خروس از دور بلند شد.
:::
بوف کور
:::
صادق هدايت
:::

2004-12-07T03:42:00.000+03:30

:::

هر چه فکر می کنم
بيشتر متوجه ميشم،
که اون وسط چيزی کم بود.
چی؟
نميدونم.
فقط هنوز که هنوزه کمبودش رو حس می کنم
ميشه که يه روز بففهمم که چی بوده؟
اينو هم نميدونم.

بيا با هم فعلاً بخونيم!
فراموش کنيم!

اصلاً ميدونی چيه؟
الان ديگه می دونم،
که هميشه خيلی چيزان تو زندگی،
که کمن.
يه کم فکر ميکنی که
چيه؛
بعد،
اين توئی،
که بايد از خيرش بگذری.
يه خنده ای می کنی
و ميگی:
ولش بابا!
بذا
ادامه بديم!

بيا فعلاً،
با هم بخونيم!
بخنديم!
بريم؛
با هم
بريم
اونجائی که،
بهش فردا ميگن!

:::

2004-12-05T01:51:00.000+03:30

:::

غزلی عتيقه

ببين Daisy، هيچ می دانی چه کار را بايدت کردن،
آنگاه که من ميرم: به دوستان بفهمان،
که دردمندی از فراقم،
حتا اگرت اينچنين نباشد. وان پس بتاز

از لندن به نيو يورک، همانجا که متولدخواهی شد (میگم که...
اصلن هيچ حرفت را باور نمی کنم)،
ملوسک نازنینم را آنجا حکایت کن،
همانی که ساعاتیم فراوان با او بخوشی می گذشت،

- آنچه نميدانی اين که، من مرده ام... -
هرچند، با وجود تمام تعلق خاطری که داشتيم،
بی تفاوتش خواهد بودن. وان پس نيز ببر

خبر مرگم را نزد Cecilly شگفت
که مرا عزتی بیش پيشبينی می کرد...
لعنت خدا بر زندگی و مردم باد!
12.1922

:::
شعر از فرناندو پسوآ
:::
ترجمه از من
:::

2004-12-03T04:10:00.000+03:30

:::

نفس را در سينه حبس می کنم،
منتظر می شوم تا بميرم.

نه نه!
عمدی در کار نيست!
این خواست بودن است،
که روی روح سنگينی می کند.

اصلن زمانی لازم نبود،
تا بفهمم که جفای تو عمد تو نبود.

می دانی چه کردم؟
وقتی که تو رفتی،
و ديگر نبودی؟
نفس را در سينه حبس کردم،
صبر کردم...
صبر کردم...
آنقدر صبر کردم،
تا بميرم!

نه نه!
رفتنت عمد تو نبود!
جفای تو عمد تو نبود!
مثل من که
اين گونه منتظر مرگم بودم!

نه نه!
عمدی در کار نيست!
این خواست بودن است،
که روی روح سنگينی می کند.

:::

2004-12-02T07:59:00.000+03:30

:::

می گويد :
هيچ ميدانی که گوش هم می تواند کر شود؟
:::
نه !
کو گوش شنوا؟

:::

2004-12-02T07:47:00.000+03:30

:::

بگذار تا بگرییم چون ابر در بهاران
کز سنگ گریه خیزد روز وداع یاران
هر کو شراب فرقت روزی چشیده باشد
داند که سخت باشد قطع امیدواران

:::
شعر از سعدی
:::

2004-12-02T07:40:00.000+03:30

:::

فانوس های دريائی در دوردست ها،
چه ناگاه است بازگشتشان از عمق شب و نيستی،
وه اين روشنی تابناک،
در شب، بر عرشه کشتی، آه، چه پی آمد های مبهمی!
واپسين دردهای وداع
و فسانه ی تفکر...

فانوس های دريائی در دوردست ها...
ترديد زندگی...
و اينک بازگشت روشن تر نور
در اتفاق نگاهی مفقود...

فانوس های دريائی در دوردست ها...
به هيچ دردی نآيد اين زندگی...
به هيچ دردی هم نآيد تفکر به زندگی...
و ايذا به دردی نآيد انديشه ی تفکر به زندگی...

به دوردست ها سفر می کنيم و آن نور بزرگ تابناک مدام کوچکتر ميشود.
فانوس های دريائی در دوردست ها...

30.4.1926
:::
شعر از فرناندو پسوآ
:::
ترجمه از من
:::

2004-11-29T04:38:00.000+03:30

:::
:
.

اين چه مسيری است

انحرافی؟

از سوئی شروع شد،

به سوئی نمی رود.

بموازات مسيری است

که با هم می رفتيم،

من و دل.......

حاليا...

کو من

کو دل؟

...........

امید

به آنکه

دو خط موازی

در ابديت

بهم رسند!

آنجا...........

...

..........

نخود نخود،

هرکه رود

به سوی خود...

.
:
:::

2004-11-28T05:51:00.000+03:30

:::

فرناندو پسوآ
بطور کلی در زبان فارسی پسوآ حسی است موجود اما ناشناخته. در اينترنت هم خيلی کم به زبان فارسی در موردش نوشته شده. با اين حال چند لينک جالب و خواندنی پيدا کردم. اميدوارم که در آينده بيشتر در باره ی اين پديده ی شگفت انگيز مطالبی به زبان فارسی بوجود آيد. من آگاهانه از پسوآ به عنوان حس یا پديده و نه ادیب یا شخصيت ادبی ياد بردم.

من، ديگران اند / بحران ِ شاعرانه ی هويت ِ فرناندو پسوآ
مقاله ای از کوشیار پارسی در مورد پدیده ی پسوآ
(من که از بکار گرفتن لغت بحران، آنهم در عنوان نوشته چیزی دستگیرم نشد.)

به قافيه‌ها‏‎ كاری‌‏‎ ‌ندارم‌‏‎
مقاله ای در همشهری

نگاهی به‌‏‎‏‎" دكان ‌سيگار فروشی"‏‎ نوشته ی فرناندو‏‎ ‌‌پسوآ
مقاله ای در همشهری (پایین صفحه)

هنگامی‏‎ كه‌‏‏‎ اثری‌‏‎ دوباره كشف ‌می‌شود‏‎
البته اين مقاله در مورد پسوآ نيست، بلکه مقاله ای است در مورد‏‎ رمان ‌‏"سال‌ مرگ ‌ريكاردو ريش" اثر ‌‏‎ژوزه ساراماگو

خواب رویای دیگران
ترجمه ی نوشته ای از آنتونیو تابوکی در باره ی‎ ‌‌پسوآ توسط بهزاد کشمیری پور (pdf)

می بينی / می شوی
ترجمه ی شعری توسط سهراب سینائی

ترجمه ی شعری از ‌‌پسوآ در وبلاگ دوستت دارم ها

زيبايی ام را پايانی نيست
وقتی كه در چشمان تو به خواب می روم
و هراس كودكانه ام را از يا د مي برم
در عطری كه از تو بر سينه دارم
چه بی پروا دوستت دارم
و چه بی نشان تو را گم ميكنم
وقتی كه دروغ ميگويم
به زنی كه در چشمهای من تو را جستجو ميكند
و مردی كه هر روز از نام تو ميپرسد

:::

2004-11-27T21:40:00.000+03:30

:::

نی	دلم	تو		بدون		اکنون		بدون

بدون	الا ای سیده ای ناز خواهر گلا رو آب دادی گنجشکو دونه منو حالا بده دستی به یاری که دیگه این دل بیچاره ی مو خدا دونه که اصلن طاقت دوریت نداره								نی
اکنون									دلم
بدون									تو
تو									بدون
دلم									اکنون
نی									بدون
بدون									نی
اکنون									دلم
بدون									تو
تو									بدون
دلم									اکنون
نی									بدون
بدون									نی
اکنون									دلم
بدون									تو
تو									بدون
دلم									اکنون
نی									بدون

بدون	اکنون		بدون		تو		دلم	نی

:::

2004-11-26T04:06:00.000+03:30

:::

Lisbon revisited
(1926)

هيچ چيز مرا به هيچ چيز پيوند نمی دهد.
همزمان خواستار پنجاه چيزم.
اشتياقم، وحشتناک بمانند جوع گوشت،
به چيزی است، که خود نميدانم چيست -
چيزی که تنها در غير قابل توصيفی قابل توصيف است...

در آن زندگی بیدار شدم، که بخاطر گریزاز آن بخواب رفته بودم.
آه، که لشگریان رؤیاهایم جمله قلع و قمع شدند.
آه، که رؤیاهایم چه احساس غلطی از رؤیا بدست می دهند.
آه، که حیاتی سرشار از آرزو چه نفرت برانگیز است – یک چنین حیاتی...

به کدام سرنوشت و آینده این ترس جانکاه خواهدم برد؟
کدام جزیره ی دست نايافتنی جنوب در انتظار این کشتی شکسته است؟
کدامین نخلستان شعر و ادب مرا تک واژه ای به ارمغان خواهد آورد؟

من نمی دانم، هیچ نمی دانم، نه این را، نه آن را...
آنچه در خواب می بینم، آنست که در قعر روحم آشیان دارد،
در آخرین کشتزار روانم، همانجا که خاطراتم بی دلیل
(و گذشته مٍهی است از اشکهای دروغین)
در اعماق جنگل های دوردست پرسه می زنند،
آنجا که زندگیم را می پنداشتم،
آخرین بقایای آخرین فريب
در حال گریزند،
لشگریان رؤیاهایم، مغلوب تار و مار گشتند،
و پیروانم، که امیدی به وجودشان می داشتم، جمله در ذات حق به نابودی پیوستند.

دیگر بار این توئی که میبنمت،
ای زادگاه کودکی وحشتناک از دست رفته ام...
ای شهر غمها و شادیها، دیگر بار اینجاست که رؤیاها جان می گیرند...
من؟ اما آن من که روزگاری اینجا می زیست، همین است که کنون بازگشته،
از نو، دگر بار بازگشته،
یا ما مجموعه ای هستیم از من هائی، که اینجا بودند،
دانه های مرواریدی، با رشته ای از خاطرات بهم پیوند خورده،
رشته رؤیاهای منی غیر از من، والاتر از من؟

دیگر بار اما این توئی که میبنمت،
وه که قلبم چه دوراست و اختیارم بر روانم چه حقیر!

دیگر بار این توئی که میبنمت – تژو و لیسابون –
مسافری بیهوده، بهر تو ، بهر من،
غریبه ای اینجا ، همه جا،
بر حسب اتفاق زندگی و جانی یافته،
روحی سرگردان، از سرو وصدای موشها و تخته پوشها
در سرسراهای خاطرات راه گم کرده، در قصر متروک وظایف به زندگی فتاده...

دیگر بار این توئی که میبنمت،
آری، آری، خودم را اما باز نمی یابم!
آن آینه ی جادوئی که تصویری از خود درو می دیدم، شکست،
در هر تکه پاره تقدیرش تنها ذره ای می بینم از من...
ذره ای از من، ذره ای از تو!...
26.4.1926

:::
شعر از فرناندو پسوآ
:::
ترجمه از من
:::

2004-11-23T01:10:00.000+03:30

:::

Lisbon revisited
(1923)

نه: چيزی احتياج ندارم.
گفتم که: چيزی احتياج ندارم.

اينقدر هم از مسائل نتيجه گيری نکنيد!
تنها نتيجه گيری ممکن همان مرگ است.

لازم نکرده از تعاليم زيباشناسی با من سخن بگوئيد!
حرفی از اخلاقيات به من نزنيد!
مرا چه به علوم ماورالطبيعه!
چقدر از محاسن نظام کامل در گوش من می کنيد، خاموش شوید از برشمردن دست آورد های
دانش (دانش، آه خدای من، دانش!) -
دانش، هنر و تمدن نوين!

من چه بر سر خدايان آورده ام؟

اگر که حقيقت نزد آنان است؛ اين به من چه ربطی دارد؟

من صنعتگرم، صنعت را اما در خودٍ صنعت می بينم.
بعلاوه من ديوانه ام و حق هم دارم که ديوانه باشم.
اين حق شخصی من است، می فهميد؟

شما را به خدا راحتم بگذاريد!

می خواهيد که من متاهل و پوچ، معمولی و باج گذار باشم؟
می خواهيد که من مخالف، مخالف چيزی باشم؟
آيا اگر که کسی ديگر می بودم، رضايت شما همه فراهم بود؟
راحتم بگذاريد همين گونه که هستم.
هر غلطی که می کنيد بکنيد، اما بدون من!
يا که بگذاريد من هر غلطی که می خواهم بکنم!
من نميدانم، چرا ما بايد اصلا هم راه باشيم؟

بازويم را ول کنيد! می فهميد؟
من دوست ندارم، کسی به من دست بزند. می خواهم تنها بمانم.
قبلا که گفتم: من تنها هستم.
چه بيخود، که من بايد قابل معاشرت باشم!

آه ای آسمان آبی! - آنسان که به ایام کودکی -
تو ای حقيقت کامل، تا ابد تو خالی!
آه تژو، تژوی آرام ، کهن، بی زبان!
ای حقيقت صغير، که عکسی از آسمان در خود داری!
تو را ديداری دردناک دوباره، ليسابون، روزی از اين روز ها!
نه چيزی می دهيد، نه چيزی می گيريد، نه چيزی هستيد، از آنچه احساس می کنم!

راحتم بگذاريد! من از چيزی غافل نمی شوم، چرا که هرگز از چيزی غافل نبوده ام...
می گوئيد که اين پرتگاه و سکوت غفلت آفرين است؟ می خواهم تنها بمانم.

:::
شعر از فرناندو پسوآ
:::
ترجمه از من
:::

2004-11-20T06:06:00.000+03:30

:::

لندن، ژوئن 1914

سروده ی پيروزی

در تابش درد آور چراغ برق های بزرگ کارخانه
تب آلوده از اين زيبائی می نويسم.
چونان ددی با دندانهای بهم فشرده آزمند اين زيبائی،
آن زيبائی که پيشينيان هرگز به خواب هم نميديدند.

آی چرخ ها، آی نيروگاه ها، آی ر-ر-ر-ر-ر-ر-ر های بی امان!
ای خلسه ی ناباور ماشينهای شرور!
شرورتِ درونی من و بيرونی من
در راستایِ تمامیٍ رشته عصبهایٍ عريانٍ من،
در لابلای تمامی منفذهای بيرون از اندامهای حسيم!
آه... لبانم خشکيده اند، آه ای خروشِ سهمگينِ مدرن،
غرشت سرسام آور است،
و من سرم می سوزد، چرا که بیش از حد خواهان آنم
که تمامی احساساتم را يکجا بيان کنم
و در عظمت اين زمانه در پی آنم که با شما همنوا شوم،
آی ماشين ها !

آه، از اين منظره ی مناطق حاره، اين موتور ها، و من تبناک -
حاره ای مصنوعی، عظمتی از آهن و آتش و نيرو -
می خوانم، می خوانم از حال و از گذشته
و از آينده نيز.
چه زمان حال تمامی گذشته است و تمامی آينده،
و ويرژيل و افلاطون در اين ماشينها می زيند و در
چراغهای برق،
چرا که ديرينه زمانهائی وجود داشت و ويرژيل و پلاتون هم از آدميان بودند؛
ذرات اسکندر کبير در سال 50000،
و اتمهائی که در مغز آشيل در سال 100000 تب می آفرينند،
همه و همه در اين تسمه ها می چرخند، در اين پيستونها، در اين چرخ لنگرها،
نعره کنان، زوزکشان، ناله کنان، فرياد کشان، ضربه زنان،
و بدنم را با لطافت، سرشار از نوازش می کنند
عاشقانه ای برای روحم.

آه، می شد آیا که خود را چنان بيان کنم که يک موتور!
کامل باشم آنگونه که ماشين یک کارخانه!
به زندگی پيروزمندانه درچرخم آنسان که خودرویِ آخرين مدل!
می شد آيا حد اقل جسم خود را در تمامی اين مواهب غوطه ور کنم،
در اين همه روغن، بوی بخار و نفت،
خود را کاملا باز کنم، پذيرا باشم اينها همه را
اينها همه نباتات ذيقيمت، سياه، مصنوعی، هميشه گرسنه را!

پيمان برادری و اخوت با هر عنصر ديناميک!
اجبار بی اختيار، ذره ای محرک بودن
در چرخش پولادين بين المللیٍ
راه آهنهای متهور،
در زحمتٍ بارکشیٍ کٍشتی ها،
در کٍششٍ سستٍ جرهٍ ثقيل ها،
در حرکات منظم کارخانه ها،
در زوزه ی يکنواخت تقريبا ساکت تسمه پروانه ها!

ساعاتِ کاریِ پردر آمدِ اروپائی، بزنجيرکشيده شده
مابين ماشينن آلات و خدمات مفيد.
شهرهای بزرگ، آرميده در کافه ها،
در کافه ها - اين واديان بيهودگی هایٍ پرسروصدا،
آنجا که جنب و جوش و ژستهای سود آور
و چرخ ها و چرخ دنده ها و ميل لنگ های پيشرفت
با هم متبلور می شوند و رسوب می کنند!
الهه های نوين و بی روح در ايستگاه های قطار و اسکله ها!
شادمانی های نوين در به پیکر در آوردن لحظات زمانه!
ورقه های پولادين بدنه ی کشتی يا لبخند زنان بر لنگر گاه ها تکيه دارند
و يا در بار انداز های خشک بنادر بکناری نهاده شده اند!
فعاليتهای بين المللی و ترانس اتلانتيک، پاسيفيک کانادائی!
نور ها، وقت کٌٌشی های تب آلود در بار ها و هتل ها،
در Longchamp ها، در Ascot ها و در Derby ها،
در Piccadilly ها و Avenue de l'Opera ها،
در درون اين روح من!

آهای شما خيابان ها، آهای شما ميدان ها، آهاهوی le foule!
و آهای شما که اينجا گذر می کنيد، به ويترين مغازه ها خيره می شويد!
آهای بازرگانان، آی شما دغل بازان، شما دغلبازان شيکپوش،
اعضای آشکار کلوب های اشرافی،
آی شما چهره های دو روی کثيف؛ در عين حال پدران بظاهر خوشبخت خانواده
که پدرانه زنجير طلا را از جليقه آويزان می کنيد
از جيبی به جيبی ديگر!
آهای آنان که از اينجا گذر می کنيد، گذر می کنيد و شايد که هرگز گذر نمی کنيد!
آی حضور گستاخ و بی شرم عشوه گران،
آی ابتذال جذاب - کيست که بداند در پس آن چه ها نهفته؟ -
آهای بانوان شهروند، اغلب مادر يا دختر،
که به منظوری در خيابان پرسه می زنيد،
آی فريب زنانه و مصنوعیٍ لواط که می خراميد،
آرام،
و ای آنان که ساده، لباسی خوب بتن دارید و قدم می زنيد،
تا خودی نشان دهيد
و راستی راستی روحی در درون داريد!

(آه که چقدر دلم ميخواست جاکش اين رمه می بودم!)

زيبائی لذتبخش زد و بند های مفاسد سياسی،
فجايع شيرين ديپلماسی و مالی،
شورش های سياسی در کوچه و خيابان ها،
و گاه به گاه ستاره ی دمباله دارٍ يک شهکشی،
که آسمان بظاهر شفاف تمدن روزمره را
با حيرت غرق نور می کند!

انکار اخبار در روزنامه ها،
مقالات صادقانه ناصادقٍ سياسی،
اخبار صفحات حوادث، جنايات بزرگ -
ادامه ی مطلب در صفحه ی دوم!
بوی مطبوع مرکب چاپ!
پوستر های هنوز خيس تازه چسبانده!
عبارت زردرنگ "چاپ تازه" روی زمينه ی سفيد!
آه، که چقدر من شما را دوست دارم، شما همه را، همه،
آه، که چقدر دوستتان دارم، اين سان، اين گونه،
با چشم، با گوش، با بينی
و با حس لامسه - و اين لمس شماست که برايم والاست! -
و با اين آگاهی، آنتنی که شما بوجدش می آوريد!
آه، که چقدر تمامی احساسات من از صميم قلب خاطرخواه شماست!

کود ها و تراکتور ها، پيشرفت های کشاورزی،
شيمی کشاورزی و بازرگانی که برای خود تقريبا علمی است،
آه ای کيف های نمونه کالا های بازاريابان سيار،
آهای، بازاريابان سيار، شما علمداران سواره ی شجاع صنعت،
آهای شما، اندامهای بيرونی انسانی کارخانجات و دفاتر تجاری!
شما، ای پارچه های بزازی! مانکن ها! تازه ترين تازه های دنيای مد!
شما، ای کالا های بی فايده که همگان خواهان خريدتان هستند!
آهای مجتمع های بزرگ خريد با قسمت های متنوع!
آهای شما، تابلو های اعلانات الکتريکی که روشن و خاموش می شويد!
آهای، همه ی شما که امروز با شما متجلی می شود و با شما امروز از ديروز متمايز می شود!
آهای، بتون آرمه، سيمان، روش های نوين ساختمانسازی!
آهای، پيشرفتهای گوناگون در تجهيزات با شکوه مرگ آفرين!
تانک ها، توپ ها، مسلسل ها، زيردريائی ها و هواپيما ها!
من شما همه را عاشقانه دوست دارم، شما حيوانات درنده!
من شما گوشت خواران را عاشقانه دوست دارم،
منحرفانه شما را می بلعم، با نگاه، شما اين چيز های بی فايده، مفيد، بزرگ و مزخرف!
شما، ای اشياء مدرن،
شما، هم عصران من، فرم های امروزی و آينده نگر
شما، سيستمم های بلاواسطه ی کائنات!
شما، ای مظاهر نوين، آهنين و متحرک خدا!

آی شما، کارخانجات و آزمايشگاه ها، شما تالارهای موسيقی و لونا پارک ها،
شما ناوگان های جنگی و اوتوبان ها و پل ها و بار انداز ها،
در روح مهاجم و گداخته ی من،
همه از آن منيد، چونان زنی زيبا،
از آن منيد، چونان زنی زيبا که آدم دوستش ندارد،
فقط بر حسب تصادف آشنا می شود و بينهايت جذاب می يابدش.

آهای شما، نما های فروشگاه های بزرگ!
آهای شماا، آسانسور های آسمانخراش ها!
آها هوی، شما تغييرات کابينه های وزراء، شما مجالس نمايندگان، شما خطوط سياسی، و شما سخنگويان بودجه های دولتی،
بودجه های تقلبی دولتی!
(يک بودجه ی دولتی همانگونه طبيعی است که يک درخت و يک مجلس آنگونه زيبا که يک پروانه)

آی آی، علاقه مندی به هر چيز در زندگی،
زيرا که همه چيز زندگی است، از الماس های پشت ويترين مقازه ها
تا شب، پل اسرار آميزٍ مابين ستارگان،
تا دريای کهن و غنی، که سواحل را شست و شو می دهد،
و سخاوتمندانه همان است که به روزگاران ديرين،
آنگاه که افلاطون واقعا هنوز افلاطون بود،
واقعيتی از روح و جان،
و با ارسطو به سخن می نشست، که نمی بايست به شاگرديش شود.

آه که می خواهم بميرم، در زير يک موتور له شوم،
در تسليم زنی فتان که تصاحب می شود.
مرا به آتشبار ها بيفکنيد!
به زير قطار ها بيندازيدم!
مرا بر عرصه ی کشتی ها مصلوب کنيد!
مازوخيسم در ورطه ی ماشين آلات!
ساديسم از نو آوری ها، من و خروش!

آفرين بر تو ای سوارکار برنده در مسابقات اسب دوانی!
لبه ی کلاه دو رنگت را ميآن دندان ها گير!

( آنچنان بزرگ شوم، که ديگر از هيچ دری نتوانم بگذرم!
آری آری، انحراف جنسی من چشم چرانی است!)

آهای آهای، شما کليسا ها!
اجازه می خواهم خود را با سر به اکنافتان بکوبم
و خونين و مالين به خيابان حمل شوم،
بی آنکه کس بداند که من کيستم!

الا ای شما تراموا ها و تله کابين ها و مترو ها،
خود را به من مالش دهيد، تا حد انزال!
آهای، آهای، آهاهوی!
با من رو در رو بخنديد،
شما اتوموبيل های پر از جاکش ها و جنده ها،
شما توده های مردم هرروزی خيابانها، نه خوشحال،
نه غمگين،
شما رود رنگارنگ و بی نام و نشان که من در آن شنا می کنم،
آنطور که خود می خواهم!
وه، چه سرنوشت های در هم برهمی، وه، چه چيز ها نهفته،
در خانه هاشان!
آه، اگر من با خبر بودم از اين ها همه قصه های زندگی، از مشکلات مالی،
مشاجرات خانوادگی، عياشی های غير قابل تصور،
از آن افکار که از هر فرد تنها در گوشه ی عزلت
بر می خيزد
و از آن ادا ها، آنگاه که هيچکس نظاره گر نيست!
از اينها همه هيچ نداستن برابر است با انکاراينها همه، و این مرا به جنون می کشاند،
جنونی بسان يک تب، عطش يا جوع
که رخسارم را چون خوره می خورد و دستانم را ناگاه
بيهوده به رعشه می آورد، در ميان اين ازدحام مردمی
در خيابان های مملو از تب و تاب!

افسوس از اين خلق مبتذل کثيف که همواره يکسان بنظر می آيد،
دشنام را همچون الفاظ عادی بکار می گيرد،
پسرانشان بر در مغازه ها به دزدی ايستاده اند
و دخترانشان با کمتر از هشت سال - زيبا
و دوست داشتنی -
برای آقايان بظاهر محترم در پيچ پلکان جلق می زنند.
آه از عمله ای که از داربست ساختمان پايين می آيد
و در کوچه های از تنگی و گنديدگی رؤيازده به خانه می رود،
وای از توده ی شگفت انگيز مردمی که مثل سگ زندگی می کند،
مادون هر سيستم اخلاقی،
که برايش هيچ آيينی،
هيچ اثر هنری خلق نشده،
و هيچ سياستی به او نمی پردازد!
چقدر شما را دوست دارم، چونکه شما اينگونه ايد،
پست تر از آنکه غير اخلاقی باشيد، نه خوبيد ،نه بديد،
نادست يافتنی برای هر پيشرفت،
آی جانوران تحسين انگيز کف دريای زندگی!

(درحياط خانه ام الاغی است که دور چاه آب
بر دايره ای ميچرخد، همواره دوار،
و رمز دنيا نيز بر همين منوال است،
الا، ای کارگر ناراضی، عرق جبين را به آستين پاک کن،
اين تابش آفتاب است که خموشی ستارگان را در خود خفه می کند،
ما نيز جمله تباه پذيريم،
الا، ای جنگل های تاريک کاج غروبگاهان،
جنگل های کاج زمان کودکیم، آنگاه که من بگونه ای ديگر بودم،
سوای آنی که امروزم...)

وليکن دگر بار اين جهش تکنيکی در من می آويزد!
دگر بار سحر اتوبوس می شوم.
دگر بار ديوانه ی آنم که در تمامی قطار ها در آن واحد
به تمامی نقاط جهان سفر کنم،
بر عرشه ی تمامی کشتی ها بوداع دست تکان دهم،
بر آنها که هم اکنون لنگر می افکنند و بر آنها که که از بار انداز فاصله می گيرند.
آه، ای آهن و پولاد، ورقه های حلبی و آلومينيوم!
آه، ای اسکله ها و بنادر، قطار ها، جره ثقيل ها و يدک کش ها!

آهاهوی، شما فجايع بزرگ راه آهن!
آهاهوی، شما ريزش حفره های معدن!
آهاهوی، شما در هم شکستن دل انگيز کشتی های قاره پيما!
آهاهوی، شما انقلابات، اکنون اينجا، فردا آنجا،
تقييرات قوانين اساسی، پيمان ها، جنگ ها و شورش ها،
نا آرامی ها، بی عدالتی، زور، شايد که روز رستاخيز بزودی در می رسد،
هجوم بزرگ بربر های زرد به اروپا،
و تابش آفتابی دیگر در افقی نوين!

چه اهميتی دارد اينها همه، چه اهميتی دارد اينها همه
اين خروش لحظه ی حال، درخشان و قرمز به رنگ خون،
اين غرش تمدن، دلنشين و بيرحم!
هر چيز چيزی ديگر را فرو می نشاند، تنها لحظه ی حال است که ماندنی است،
لحظه ی حال بدنی لخت و داغ، چونان تنور،
لحظه ی حال تکنيک، جيغ کشان و پر سر و صدا،
لحظه ی حال ديناميکی، آنگاه که اين ميگساران غماز،
جمله از آهن و برنز در سرمستی فلزات رژه می روند.

آهای شما قطار ها، آهای شما پل ها، آهای هتل ها در ساعات شام شب،
آهای شما دستگاه های اين و آن، آهنی، ناچيز و مختصر،
شما تجهيزات نمايشی، شما ماشين های آسياب و رنده،
مخلوط کن ها، چکش های فشار و ماشين های چرخ!

آهای! آهای! آهای!
آهای، نيروی مولد برق، ای جوهر مرض روانی!
آهای تلگراف بی سيم، همدردیٍ فلزیٍ ضمير ناخود آگاه!
آهای شما تونل ها، آهای کانال های پاناما، سوئز و کيل!
آهای تمامی گذشته در حال!
آهای تمامی آينده مستتر در ما، آهای!
آهای! آهای! آهای!
ميوه های سودبخشٍ آهنينٍ درختانٍ جهانشمولٍ کارخانه!
آهای! آهای! آهای!
من که ديگر خود نمی دانم، که آيا درونم زنده است، دوار می چرخم و می چرخم و به نيروی مولده تبديل می شوم.
من به همه ی قطار ها زنجير می شوم،
با همه ی اسکله ها کشيده می شوم،
در تک تک مهره های کشتی ها پيچ می شوم،
آهای! آهای! آهای!
آهای! من نيروی گرمائی اصطکاکم! من خود الکتريسيته ام!
آهای! من ريل آهنم! من خود موتورخانه ام! من اروپا هستم!
آهاهوی! آفرين بر اين همه من، مرحبا به اين همه ماشين های کارا! آهاهوی!
با تمام وجود از روی همه می پرم، تاتاپ تاپ!

تاتاپ تاپ! تاتاپ تاپ! تاتاپ تاپ! تاتاپ تاپ!
دالام دیدی تاپ! دالام دیدی تاپ!
زررر، زررر، زررر، زررر، زررر، زررر!

آه، افسوس که نمی توانم همه ی انسانها و همه جا باشم!

:::
شعر از فرناندو پسوآ
:::
ترجمه از من
:::

2004-11-17T08:39:00.000+03:30

:::

اين بار
بر اين باور،
احساسات بود که سخن می گفت:
"دلم شکسته
که می روی، نه من!"
می خواستم که اين من هم رفته باشد
عصائی کو؟

دردی حس نکردم
چونکه نگاهم به تو بود
که آب را می نگريستی وقت رفتن

سنجاقک پير از تو پيامی آورده
مشت بسته ی خود را باز می کنم

اينک
اين من
و
اين بالهای شکسته!
- فرياد -
پا هايم را موريانه خورد...

:::

2004-11-04T05:41:00.000+03:30

:::

دو چکيده از سروده ها
(سرانجام سروده ها طبيعتاً)

I
بيا شب، ای ديرين، ای هميشه يکی،
شب، ای شاهبانوی بی تاج زاده شده،
شب، ای در درون سکوت را يکسان،
ای تو که، با پولک های مواج اختران
بر لباست، ابديت را درز می گيری!

آرام بيا،
سبکبار بيا،
بيا، تنها و شادمان با دستهای آويزان،
بيا و کوهستان های دور را با درختان نزديک ترکيب کن،
تمام کشتزارها که می بينم به يک کشتزار در هم آويز،
کوه را به کٌنده ی پيکرت مبدل ساز،
اين جلوه ها که دورادور در او می بينم محو کن،
همه ی خيابان ها را که به او راه می برند،
درختان گونه گون، سبز تيره ی عميقشان را،
همه ی خانه های سفيد ، ستون های دود مابين درختان را،
تنها يک نور را نگه دار و آن يکی و آن يکی ديگر را ،
در آن دوردستهای مات و درهم کشيده،
در آن دوردستهای بناگهان تسخيرناپزير.

ای شب، تو ای مادر مقدسِ
چيز های ناممکن، که بيهوده می جوئيمشان،
ای شب، تو ای مادر مقدسِ
رؤيا هائی که شامگاهان بر پنجره هامان ظهور می کنند،
ای شب، تو ای مادر مقدسِ
خيال هائی که نوازشمان می کنند،
بر روی تراس های هتل های بين المللی
آمیخته با نوای اروپائی موسیقی و همهمه های دور و نزديک،
اينها، این خيال ها هستند که آزارمان می دهند، چرا که می دانيم هرگز با حقيقت پيوندشان نخواهيم داد...
بيا برايمان لالائی بخوان،
نوازشمان کن،
آرام بر پيشنيمان بوسه زن،
بوسه اي آنچنان آرام که
تنها در تبديل روح،
در آهی معلق، ملموس است، آن بوسه که موزون
از ريشه ی ديرينمان بپا می خیزد،
آنجا که آن همه درختان جادوئی ريشه دارند،
که ميوه هاشان خوابهائی هستند که ميپرستيم و پاسداريم،
چرا که بندی به اين زندگی ندارند.

بياا ای شب، عزيزترين عزيزی،
که هق هق پنهان را فرا ميخوانی،
شايد به اين خاطر که روح سترگ است و زندگی خرد
و تمامی حالاتمان از بدنهامان فراتر نمی رود،
چرا که فقط به آن دست می يابيم که درازای دستهامان،
چرا که فقط آن می بينيم که عمق چشمهامان.
بيا تو ای شب، ای درد آگين،
درد آگين مادر واهمه های خجولان،
برج عاج اندوهِ بيچارگان،
دست مرحم بر جبين تب آلوده ی دردمندان،
ای تو، تراوت زای لبان خشک تشنگان،
بيا و از عماق بدار آ
از عماق اين افق بيرنگ،
بيا و مرا برکن
از اين خاکٍ ترس و بطالت،
که در آن می رويم،
مرا، داوودی فراموش شده، از اين خاک بيرون چين،
از برگ برگ من فالی نامعلوم بخوان،
به مرحمت خود مرا پرپر کن،
به التفات آرام و سرخوشت،
برگی از مرا سوی شمال افکن،
همانجا که شهرهای امروزی واقعند، شهرهائی که آنها را عاشقم؛
برگی ديگرم را سوی جنوب افکن،
همانجا که درياها واقعند، که کاشفان به آنها پيوستند،
برگی ديگر را سوی مغرب افکن،
آنجا که سرخی شفق آشيان دارد، آنجا که گویا آبستن آينده است،
مغربی که ستايشش می کنم، بی آنکه بشناسمش،
و آن ديگر، آن های ديگر که از من باقی می مانند،
سوی مشرق افکن،
به شرق، آنجا که همه چيز از آن مشتق می شود، روز و اعتقاد،
بسوی مشرق زمين گرم، اين تندخوی باشکوه،
بسوی مشرق زمين بی همتا، که هرگز نخواهمش ديد،
به مشرق زمين بودائی، برهمائی و شينتوئی،
بسوی مشرق زمين، که همه چيز را داراست، آنچه که نداريم،
همه ی آن چيزهاست، که نيستيم -
بسوی مشرق زمين، آنجا که شايد مسيح - کس چه داند - امروزه هنوز زنده است،
آنجا که شايد خدا واقعا وجود دارد و همه چيز را هادی است...

از آن سوی درياها بيا،
از آن سوی درياهای بزرگ،
از آن سوی درياهای بی افق،
بيا و دست نوازشت را بر پشت اين حيوان درنده خوی درونم کش،
اسرار آميز اهليش کن،
ای تو ساحرانه اهلی کننده ی تمام چيز های چموش!

بياا ای غمخوار،
بيا ای مادر،
در هر سيما پرستار ديرينه،
که بر گاهواره ی پادشاهان فرهنگ های از ميان رفته نشستی،
و تولد ژوپيتر و يهوا را پاسدار بودی
فقط لبخند می زدی، چونکه همه چيز در نظرت بی فايده و اشتباه است.

بيا شب، آرام و خلسه آور، بيا،
بيا و قلب مرا
در جامه ی سپيدت بپوشان...
فرحبخش، چونان نسيمی در غروبی سبک،
آرام، همچون حالت نوازشگرانه ی مادر،
اختران در دستهايت ميدرخشند،
و ماه نقابی است جادوئی بر چهره ات،
هنگامه ی ظهورت
تمامی اصوات نوائی ديگر دارند،
هنگام ورودت
آوای حنجره ها خفيف تر می شوند،
هیچکس نمی بيند چگونه می آئی،
هیچکس نمی داند چه گاه آمده ای،
تنها بناگاه زمان آن فرا می رسد که همه چيز به آشيان بازگردد،
و رنگ و حاشيه از دست دهد،
و بر فراز آسمان هنوز لاجوردی،
روشن و مبدر ، دايره اي سفيد، با نوری تازه، نزديک می خرامد،
ماه واقعيت خود را آغاز می کند.

II
آه، غروب می آيد، شب در می رسد، شهرهای بزرگ به نور چراغها جلا می يابند،
دستی جادوئی سروصدا را آرامی می بخشد،
خستگی به درونمان رخنه می کند و توانائيمان را
از درک کامل و دقيق زندگی فلج می کند!
هر خيابانی به کانالی در ونيزی از ملالت بدل می شود،
و چه اسرار آميز است اين زمینه ی يکنواخت خيابانها،
خيابانها در غروب، آه "سزاريو ورده" (Cesário Verde)، ای استاد،
ای سراينده ی "احساسات يک مغرب زمينی"!

وه چه آشوب ژرفی، چه اشتياقی بهر چيز های ديگر،
نه به سرزمينها يا لحظات يا تقدير های ديگر،
اشتياقی شگفت بهر شايد نوعی حالت روحی ديگر،
نمگرفته در درون لحظه ای بعيد و راکد،
وحشت خوابگردی بزير چراغهائی که روشن می شوند،
ترس ترد و مذابی، که در پيچ خيابانها تکيه کرده،
بسان کسی که حسی مبهم گدائی کند،
و نداند کيست آنکه، او را عنايت خواهد کرد...

آنگاه که من بميرم،
رخت بر بندم و بروم، زار و نزار، چونان آدمهای ديگر،
در آن مسير که کس جرأت نظاره ی روبرو ندارد،
بر آن دروازه که امکان می داشت بدان رسيم، ولی نرسيديم،
به آن بندر که ناخدا نمی شناسدش،
در اين ساعت اتفاق، که تمامی ملالت های آزموده يکسان می نماید،
در اين ساعت مرموز، کهن، روحانی،
در اين ساعت ، که زمانها پيش، پيش تر از آنکه بنظر آيد،
پلاتونِ رؤياپرور تصورِ آفرينش را
در افکار خود غالب و هستیِ باور بخشيد،
در افکاری که آنسان روشن سر برون زد، که کشتزارها.

در اين ساعت به آرامگهم بريد،
در اين ساعت که من ندانم چگونه اش زيستن بايد،
چگونه اش حس کردن يا چه اش مصدر احساس قرار دادن،
در اين ساعت، که رحمتش زجر آورانه بلامقدار است،
ساعتی که سايه اش از اشياء نشئت نمی گيرد،
ساعتی که ورودش هيچ خرقه ای بر خاک محسوس زندگی نمی کشد،
و هيچ رايحه ای در مسير چشم باقی نمی گذارد.

دستها را بر زنوان مصلوب گردان، ای همدم، همدمی که ندارمت
و نخواهم داشت،
دستها را بر زنوان مصلوب گردان و در اين سکوت نظاره گر من باش،
در اين ساعت، که قادر نيستم ببينمت که آيا مرا نظاره می کنی،
آرام بر من بنگر و در سکوت از خود سؤال کن،
- ای توئی که مرا ميشناسی - من کيستم...؟

:::
شعر از فرناندو پسوآ
:::

***
با تمام کوششی که کرده ام جا هائی از اين ترجمه هنوز احتياج به صيقلی دارد.
اين ترجمه را مستقيما از پرتغالی با تکيه بر ترجمه های آلمانی و انگليسی در تابستان در شيراز انجام دادم. در شب های پر ستاره ی شيراز.
گلهای سفيد ياس در دستهای مادر بود. دستهايش چروکيده و بی خيالِ هيچ حرکت به آسمان خيره بود. خواهر از اين سو به آنسو می رفت، گاه ساکت و آرام ، اما بيشتر اوقات بی قرار. هيچ يک نظر به عقربه های ساعت نداشتيم.
***
::

2004-10-13T04:42:00.000+03:30

:::

اين گوشه اي است از قطعه ی پايانی سروده اي برای شب.
ترجمه ی کامل اين قطعه ی طولانی هنوز اندکی تامل احتياج دارد.

اين قطعه را "فرناندو پسوآ" در غالب "آلوارو د کامپوس" در سال 1914 سروده.

:::
…
دستها را بر زنوان مصلوب گردان، ای همدم، همدمی که ندارمت
و نخواهم داشت،
دستها را بر زنوان مصلوب گردان و در اين سکوت نظاره گر من باش،
در اين ساعت، که قادر نيستم ببينمت که آيا مرا نظاره می کنی،
آرام بر من بنگر و در سکوت از خود سؤال کن،
- ای توئی که مرا ميشناسی - من کيستم...؟

:::

2004-09-30T18:36:00.000+03:30

:::

در تسخير هرگز
هرکدام
بسوئی،
نی لبک،
سنتور،
تمبک.

:::

2004-09-27T04:45:00.000+03:30

:::

خانه ای که با تمام بزرگی
از سکنه اش
کوچکتر است،
منظور
خانه ی ماست.

آری،
اما
حالِ اهل خانه است،
که خانه را
اینچنين صغير
کرده است.

درختان نارنج
و
پرتقالش،

گلهاي ياس
و
کاغذيش،

ريحان
و
بنفشه،

حوض آبی
و
پاشوره هايش،

نشستن کبوتران ياکريم
پای صحبت گنجشکانش،

و

جن های سياه و سفيدش
که
از طبقات بالا
تا ته حياط،
گاه به ميهمانی،
گاه به ناله و عزا،
سم می زنند،

و

ما
خالی از صحبت اغيار،
گاه به مستی،
گاه به حمد و ثنا،
راز دل
به
ستارگان شب
می گوئيم.

:::

2004-08-09T23:50:00.000+04:30

:::

مداد را به کوچه پرت می کنم
پنجره را نمی بندم
به صدای بچه های کوچه معتاد شده ام

چه کسی با این مداد چيزی خواهد نوشت
هرگز نامه ای به او

دستان ظريفش قوطی کبريت را از روی طاقچه بر می داشت
و به کرمی که از بچگی در آن خانه داشت خيره می شد

هنوز است هر سال
سيب سرخی بر درخت

:::

2004-08-03T16:12:00.000+04:30

:::

تلفيق ضمائر(2)

من اگر من نيستم،
پس کيستم، تو؟
تو اگر من نيستی،
پس کيستی، من؟
او اگر او نيست،
پس کیست او، ما؟
من که اینجا هستم.
تو که اینجا هستی.
ما هنوز اینجايئم.
او اگر نيز کنون اینجا بود،
يا که من، يا که تو بود.

:::

2004-08-03T15:10:00.000+04:30

:::

وقتی که حس می کنی که بين زمين و آسمان معلقی
"جاده قير گونست
و
راه دراز"
حرف همسايه ست
بهش گوش نده!

:::

2004-07-23T17:42:00.000+04:30

:::

استمرار

به سقف اتاق نگاه می کرد
ستارگان را می ديد چشمک زنان

به کف اتاق نظر می انداخت
چشمه می ديد جوشان خروشان

در اتاق ولی کسی نبود
تا به او نشان دهد آنچه که می ديد

به پنجره می رفت و آهی می کشيد
که پژواکش اتاق را در هم می کوبيد

چشماش را می بست
و
در خود گم می شد

:::

2004-07-21T19:33:00.000+04:30

:::

وقتي آهنگساز شدم
واسه خودم يه آهنگ ميسازم
در باب طلوع آفتاب در آلاباما
و خوشگل ترين مقامارو اون توجا ميدم:
اونايي رو كه عين مه باتلاقا از زمين ميرن بالا
و اونايي رو كه عين شبنم از آسمون ميان پايين.
درختاي بلند بلندم اون تو جا ميدم
با عطر سوزنكاي كاج و
با بوي خاك رس قرمز، بعد از اومدن بارون و
با سينه سرخاي دم دراز و
با صورتاي شقايق رنگ و
با بازوهاي قوي ي قهوه يي و
با چشماي مينايي و
با سياها و سفيدا ، سياها و سفيداو سياها .
دستاي سفيدم اون تو جا ميدم
با دستاي سياو دستاي قهوه يي و دستاي زرد
با دستاي خاك رسي
كه تموم اهل عالمو با انگشتاي دوستيشون ناز ميكنن و
همديگه رم ناز ميكنن ، درست مث شبنم ها
تو اين سفيده ي موزون سحر-
وقتي آهنگساز شدم و
طلوع آفتابو تو آلاباما
به صورت يه آهنگ در آوردم .
:::

شعر از لنگستون هيوز

:::

با تشکر از نازلی منصوری فر

:::

2004-07-18T00:34:00.000+04:30

:::

30.4.1926
چه شکوفه ها می دمد
از ديدارهای تصادفیِِ
کسانی که همواره برای يکدگر غريب می مانند...

ظهورِ ناگهانیِ تک نگاهِ بی اشتياقِ
آن زن اجنبیِ عجول...

نگاهِ پر اشتياقِ آن کودک، دست در دستِ
مادرِ پريشان حال...

رد و بدلِ کلمات اتفاقی
با يک مسافر اتفاقی
در يک سفر اتفاقی...

آه که چه درديست! این همه کار های ناتمام...
راه های بی سرانجام...

:::
شعر از فرناندو پسوآ
:::
ترجمه از من
:::

2004-07-01T02:22:00.000+04:30

:::

يک قسمت از آواز آلاباما
که خود قسمتی از نمايشنامه ی "سقوط و ظهور شهر بلوطی" است.
برتولت برشت این قسمت از نمايشنامه را مستقيما به انگليسی نوشته است.

:::

...
راه رو به من نشون ميدی
چه جوری برم سراغ دلار کوچولوی بعدی
نه نه نپرس نه نپرس چرا
راه رو به من نشون ميدی
چه جوری برم سراغ دلار کوچولوی بعدی
نه نه نپرس نه نپرس چرا
چون اگه اون دلار کوچولوی بعدی رو پيدا نکنيم
بت ميگم که باس بميريم
بت ميگم که باس بميريم
بت ميگم
بت ميگم
بت ميگم که باس بميريم

الا ای ماه آلاباما
بيا با هم خداحافظی کنيم
ديدی چطو ننه پيريمونو گمش کرديم
حالا مگه که دلار جاشو پر کنه
تو خودت که می دونی چرا
...

:::

2004-06-19T05:05:00.000+04:30

:::

1

:::

من ترا گفته بودم که به آنجا نروی
و اگر می روی آهسته روی

زير درخت می نشت و منتظر باد بود
چشمها بسته همه گوش بود
تا ببارد نفسی

من ترا گفته بودم که به آنجا نروی
و اگر می روی آهسته روی

سايه سايه
دستها خسته
فصلی است دلگير
بهاری بی گل

تا مگر باز آيی

من ترا گفته بودم که به آنجا نروی
و اگر می روی آهسته روی

هر نفسی که فرو می رود
ممد حيات است
و
چون بر آيد
مفرح ذات

باز آ

:::

2

:::

تنفس هوشيار
و
بيهوشی

(تپش قلب را حس می کنی؟)

آهسته
و
سريع

فقط يک دم بود
دم آشنائی
فقط يک دم بود
دم جدائی

این دم کجا
آن دم کجا

حد فاصل
خود مرگ بود
تکرار روز ها

2004-06-17T17:30:00.000+04:30

:::

لباس ها را تو آفتاب روی بند پهن می کنی؛

چقدر فاصله مهم بود؟
يادم نيست.
چرا يادم هست،
ولی اگر آفتاب می گذاشت.
يک متر؟
يک وجب؟
ولم کن!
فاصله مهم نيست!
ولی اگر آفتاب می گذاشت.
همه شان جا نمی شود،
حتی يک بند انگشت فاصله زیاد است.
پس کدام را در سطل آشغال اندازم؟
درخت نارنج نگويد؛
که نمی گويد.
و تشت نگويد؛
که نمی گويد.
و
این منم:
دستانم؟
و
آن منم؟
بيقواره
آن ور حوض؟
لخت؟
برو، بی حيا!
گم شو!
ستر عورت روح؟
اگر می دانست.

و
چرا چشمانش رو به آسمان است؟
ته آسمان چه چيز ها نهفته است؛
پرستوئی گم شد؟
همان بود؟
آن پرستو که ديروز روح من با خود برد،
ته آسمان.
من آن روح بودم؟
که او ديروز برد؟
يا که من این ور حوض؟
يا که من آن ور حوض؟

پس
چرا چشمانم رو به آسمان است؟

من نخوابيدم،
من تمام شب نخوابيدم.

و
اگر او از پشت درخت نارنج
مرا نگاه نکرده بود،
در تاريکی شب؛
و
چشمانی که برق مي زنند،
ولی من می دانم که آن چشمان
چشمان من نبودند.
و آن افکار، فکر من؟
فکر من؟
من که فکر نيستم!
که گربه ای آنرا در سطل زباله ای پيدا کند!
فکر من؟
لباس سرخی است که اصلاً دوست ندارم،
چون که بيش از اندازه خوشحال است.
و می خندد.
بی حيا!
تبسم شيرين است.
و شيرينی را دوست بدار!

پس
چرا این دل پر از اندوه است؟
من نمي گويم.
من دلم شيرين است.
ولی شنيدم که شهلا
مي گفت:
افسرده
بدنيا نيامدی؛
افسرده هم از دنيا نمی روی.
ولی من نمی خواهم بروم،
نه از این دنيا،
و نه از این خانه،
که دو طرف دارد.
و من هر چقدر که فکر می کنم؛
فکر؟
پس من این هستم؟
نه!
من فکر کردم،
من نبودم!
من هستم!

لباس ها را تو آفتاب روی بند پهن می کنی؛

از سياه شروع می کنم، به سفيد نمی رسم.
از سفيد شروع می کنم، به هيچ جا نمی رسم.
ترتيب اینقدر مهم است؟
نزاکت؟
عنايت؟
و صد البته رسالت!
و همه ی چيز های خوب ديگر که آخرشان ت است.
ولی
تمام
با ت در اولش همه را می بلعد.
چه گربه ی بزرگی،
که من نازش می کردم.
که مرا هم بلعيد.
و
من در خواب قدم نمی زنم؛
چون که من اصلاً ديگر خواب ندارم.
و من از حوض بيرون آمدم؛
درست از وسط حوض.
فواره شدم،
تا به آسمان روم.
ولی آسمان...
آه! آسمان!
ستر عورت
بی حيا!
در شب.
چشمهايم
سياهی نداشت.
همه سفيدی بود.
در عوض ريش بابام سياه بود.
ياد دارم که روی همين کاشی های حياط خوابيد؛
و گفت من که رفتم صاحبخانه؛
مادرم را می گفت.
و رفت؛
تا که ريشش سفيد نشود.
من طاقت ديدن ندارم؛
این همه نامردی!
و من ريش سفيد شوم؟
که بگويند ريشش سفيد،
دلش سياه؟

من نمی خواهم بگويم که از پدرش
چه تعريف ها که نمی کرد؛
که تاجر چين و ماچين بوده؛
و در هند با کسی نشست و برخاست می کرده
که به بهشتی اعتقاد داشته که
در آن مرد و زن يکی بوده.
و من اگر که فکر خود را در دست گرفته بودم،
در چشمانش خيره شده بودم،
حتما به من گفته بود که،
ستر عورت يعنی چه؟

من که ديدم ؛
آن فواره هم ستر عورت نداشت.
ومن مرد بودم،
که از وسط حوض بيرون آمدم.
ولی این را به که بايد گفت؟
هيچ می دانيد که درخت نارنج هم تيغ دارد؟
اصلا می دانيد؟
او می دانست.
او که از وسط حوض بيرون آمد.
چرا که من ديدم که چگونه درخت نارنج ته حياط را در بغل گرفت؛
و لرزيد.
و بعد،
گريست.
بی اختيار؟

من حس خود را در ته حوض گم کردم.
يعنی وقتی که هنوز دوسالی بيشتر نداشتم.
و مادرم دامان لباس سرخش را بالا کشيد؛
دور کمر حلقه کرد؛
و با پاهاش ته حوض دنبال آن گشت.
من که می دانستم چيزی پيدا نمی کند.
احساس گمشده؟
من حس نکردم.
من ديدم.
ستر عورت،
در حوض.
من اگر احساس نيستم، پس چيستم؟

لباس ها را تو آفتاب روی بند پهن می کنی؛

من؟
چرا من؟
او که این ها همه را از بند جمع می کند؛
و به تشت می اندازد؛
بس نمی کند،
به حوض می اندازد؛
و
داد می زند:
آی پرستو!
آی آسمان!
و
من کر می شوم.
از این همه فرياد ناکشیده.
که وقتی آذر دختر همسايه
پرسيد کی بود تو حياط شما
اینقدر بلند داد می زد؟
و من نمی دانستم.
و می گفت که چرا مرا نگاه می کنی،
ولی جواب نمی دهی؟
ولی من جواب دادم.
گفتم:
پرستو
گفتم:
آسمان
ولی نه من شنيدم؛
و
نه او.
وقتی که جوابی نيامد.

لباس ها را تو آفتاب روی بند پهن می کنی؛

فاصله ای در کار نيست؟
از چپ به راست؛
از راست به چپ؛
چه سياه؛
چه سفيد.
می رود تا دگر نيايد.
از سفيد عروسی تا سياه عزا؟
چندين بار لباس آبی حوض
احساس سبز را با افکار بنفش
آشتی دهد؟

امروز
فقط امروز
بود
که زمان تکرار می شد.
فردا
جفت ناسرانجام ديروز است.

:::

2004-06-11T04:50:00.000+04:30

:::

پناهگاه تابستانی

آرامش شب در این پناهگاه تابستانی در بلندی کوه؛
آرامشی که با پارس گاه و بيگاه سگان پاسبان
بيشتر وسعت می گيرد؛
سکوتی رسا تر
در وزوز و مورمور يکنواخت تاريکی....
وه، چه غم افزاست این ها همه!
آنچنان غم افزا که احساس خوشبختی!
چه زندگی بی غل و غشی، آنگاه که از آن ديگری است،
در این وزوز و مورمور يکنواخت تاريکی
در زير این ستارگانشبِ کک مکی،
با عوعوی سگان گرده افشانی شده!

آمده بودم اینجا که رمقی تازه بگيرم،
اما فراموش کردم خود را در خانه جا گذارم.
آن جهاز خاردار را، من بودن را با خود آوردم،
آن تنفر تيره، آن بيماری مبهم، خود را احساس کردن را.

پيوسته این نا آرامی را، لقمه لقمه بلعيدن
مثل نان تنک خشکی که با يک فشار خرد می شود.
پيوسته این ناراحتی را، در نا بهنگام آشاميدن
بسان شراب مستی که که حتی بی رغبتی او را از نوشيدن باز نمی دارد.
پيوسته، پيوسته
این دّوّران در روح خويشتن،
این بيهوشی هوشياری،
همين...

(دستان ظريفت، کمی رنگپريده و دستان من همگون،
در آن روز در دامانت خفته
همچون قيچی و انگشتانه كه مطلوب ديگری است.
در فکر بودی و به من نگريستی، بسانی که من خود اتاق بودم.
بخاطر می آورم، که من بی فکر به چيزی فکر می کردم.
ناگاه اما تو با آهی کوتاه آفکارم را از هم گسيختی.
زيرکانه در من نگريستی و گفتی:
"چه افسوس که تمام روز ها این چنين نيستند..."
مثل آن روز که ابدا چیزی نبود...

آه که تو نمی دانستی،
خوشبختانه نمی دانستی،
که اشکال در این است که تمام روز ها چنينند، فقط اینچنين؛
که تهوع درين است که روح، چه خوشبخت چه بدبخت،
چه آگاه چه نا آگاه،
از تمامی بيزاری درون يا رنج ميبرد يا لذت...
و این خود زجر است...

به وفاداری تصوير یک عکس از واقعه، بياد می آورم دستانت را،
سست و آويزان.
بر تو چه آمد؟
می دانم، در هنگامه ی نابهنگام زندگی
ازدواج کردی. شنيدم، که مادر شده ای. حتما خوشبختی.
چرا که نباشی؟

بدخواهانه می توانست باشد...
ناعادلانه می توانست باشد...
ناعادلانه؟

( روزی بود آفتابی در مزارع، و من لبخندزنان چرت می زدم.)
... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .... ... ... ... ... ... ...
زندگی این چنين است...
شراب سفيد یا قرمز، فرقی نمی کند، از هر دو استفراغم می گيرد.

:::
شعر از فرناندو پسوآ
:::
ترجمه از من
:::

2004-06-10T05:31:00.000+04:30

:::

چندوقت پيش تصنيفی از راديو شنيدم که چون در هنگامه ی جدائی از دلبری بودم بر من تاثير زیادی گذاشت. مدتی بدنبال این بودم که شعر آن از کيست. دوست صاحب نظر و شاعرم که در آثار نو و قديمی وارد است (*) مرا با طبیب اصفهانی آشنا کرد. کسی که در قرن دوازده دوباره به قرن هفتم برگشته بود. شايد که بعضی اوقات زمان و ترکيب در بيان احساس ترکيب و زمان شود. همانطور که شعر دوم که در 2004 ميلادی سروده شده خود را در زمان گم ميکند .

:::

1:

غمش در نهانخانه ی دل نشیند

بنازی که لیلی به محمل نشیند

بدنبال محمل چنان زار گریم

که از گریه ام ناقه در گل نشیند

خلد گر بپا خاری آسان بر آرم

چه سازم بخاری که در دل نشیند

پی ناقه اش رفتم آهسته ، ترسم

غباری بدامان محمل نشیند

مرنجان دلم را که این مرغ وحشی

زبامی که بر خاست به مشکل نشیند

عجب نیست خندد اگر گل بسروی

که درین چمن پای در گل نشیند

بنازم به بزم محبت که آنجا

گدایی به شاهی مقابل نشیند

الهی زلیخا عزیزت بمیرد

که یوسف به تخت تجمل نشیند

طبیب از طلب در دو گیتی میاسا

کسی چون میان دو منزل نشیند

:::
شاعر : طبیب اصفهانی
:::

2:

(تک پرستوی قلبم،
زندگی درد بزرگی است
که به قلب کوچکم فشار می آورد.)

هر چند ناگزير نشسته ام در کنارتان
باور کنيد که خسته ام از کار و بارتان

آخر شما چگونه مرا درک می کنيد
وقتی چو لاله نيست دل داغدارتان

در خويش راز بزرگی نهفته ام
يعنی که نيست پيش دلم اعتبارتان

این سالهای سخت کسی از شما نگفت
شاعر چگونه می گذرد روزگارتان

اما هنوز هم دلم قسمت شماست
گيرم که این شکسته دل نيايد به کارتان

:::
شاعر : مریم موسوی
:::

2004-06-07T02:52:00.000+04:30

:::

می گويند عشق مرگ است
و مرگ خوابی طولانی
من هراسی از خواب ندارم
من ترنم پر پروانه ها را با گوش خود لمس کردم
من صدای ستاره را شنيدم که می گفت تاريکی پشت ابرها قايم شده
چه می شنوم!! پاسخی به سکوت تنهائی ها؟
يعنی خواب من ستاره بود؟
ولی من که در تاريکی خوابيده بودم
من کجا هستم ؟
اصلا من کجا بودم ؟
من هم پشت ابرها بودم؟
من سايه ی خودم بودم؟؟؟
:::

شعر از
شراره مشير

:::

2004-05-23T19:54:00.000+04:30

:::

18.12.1934
لحظاتی هست که من انديشه هائی شاد دارم،
انديشه های ناگاه شاد، در انگاره ها
و در واژه ها که طبيعتا از آنها بر می خيزند...
بعد که این نوشتار خود را می خوانم...
چرا نوشتمشان؟
از کجا آوردمشان؟
از کجا به سوی من آمده اند؟ از من بهترند...
قلم و دواتی بيش نيستيم در این دنيا
که با آن کسی بحقیقت می نويسد، آنچه را که ما دنبال می کنيم؟...

:::
شعر از فرناندو پسوآ
:::
ترجمه از من
:::

2004-05-23T11:27:00.000+04:30

:::

تلفيق ضمائر
يا
از ما گذر کزو نيز بگذرد

مرز ديوانگی را به من نشان دهيد!

گفتمش جوی را بجوی
کزان کران که بگذری به کجا خواهی رسيد

نگار بر لب جوی در خواب و ما نگران من

:::

2004-05-22T23:16:00.000+04:30

:::

ای کاش همانقدر که گوش هستيم چشم هم باشيم.
ما گهگاه خطا می کنيم، مرز تعصب و احترام را فراموش می کنيم.
به جای مکمل بودن مريد می شويم، به جای شکل دادن شکل می گيريم.
ما بت می سازيم، ناخواسته، اما این ما هستيم که بت می سازيم، ما هستيم که ديکتاتوری را پی ريزی می کنيم.
هر چه به ما می فروشند می خريم، برای پر کردن قفسه های به ظاهر خالی هويت خود.
ای کاش می ديديم این قفسه ها انباشته اند از هويت و منتظر تا ما بازشناسيمشان.
ما بذر داريم اما کاشتن را از ياد برده ایم، شايد چون خواستيم که از ياد ببريم.
هرس کردن درخت همسايه را از کاشتن بذر خودمان و نگاهداری از آن را آسانتر يافتيم.
این ما ایم که هر چه را به ما بفروشند می خريم .
مائیم که بت می سازيم .
مائیم که آب به آسياب ديکتاتور ها می ريزيم.

;;;

به ديکتاتور

چرا عقيدتو تحميل می کنی؟
چرا به جای من فکر ميکنی؟
مگه تو دو تا کله داری؟
نه!
تو فقط يکی داری.
سعی کن از پس همون يکی بر بيای!
اگه لازم بود و وجودت برای عالم مفيد،
مطمئن باش خدا دو نسخه از تو تهيه می کرد.
البته باز هم اونوقت می فهميدی که با کپی خودت هم مشکل داری!

:::

دو قطعه ی فی البداهه از الکا کاپيتاکا

:::

2004-05-16T01:38:00.000+04:30

:::

صحنه ی بظاهر تهی
يا
بی ضمير دوم شخص چه بايد که نکرد

همين ديروز بود که از پيش او برمی گشتم
تلفن زنگ می زند:
- چرا پيش ما نمی آئی؟ -
او هنوز در انتظار منست
به او قول داده بودم
که بار ديگر با خود به پيش او روم
- نه خالی -
کيست که در من حلول خواهد کرد؟
- هيچکس! -
هر که به کار خود مشغول است
- من نيز -
وقتی برای خود ندارم
چه رسد برای او
که جان منست
و
اکنون جان می دهد
بی من
که اوست
- لطفا تلفن را قطع کنيد -

:::

2004-05-08T19:13:00.000+04:30

:::

سفر کوتاه بود. سه هفته. از این سو به آن سو.
خبر هم کوتاه بود. مادر سکته کرده.
سه هفته مدام بين شيراز و تهران.
دلداری و ديدار.

مدام بيقرار.
سالهای دور.
فاصله های کوتاه ولی همچنان دور.
همواره بی تو که خود منی. خودٍ بيخود.
سوال اینکه من کيم پشت دروازه ی انقلابهای پی در پی جا مانده بود.
اینکه من خوابم يا که بيدارم فقط در تصنيف گوگوش شاعرانه می نمود.

مدام مواظب باش که ماشين لهت نکند.
سواره! بفکر پياده باش! نه!
پياده! سواره را درياب! که در ترافيک خفن استامینوفن پنجمش را فرو می بلعد.

و من تو را ميديدم که ساعت دوی صبح در غالب دختربچه ای شش ساله کنار پارک ملت آدامس می فروختی.
هزار را ميليون کرده ای ولی نميدانی با ميليون چه کنی.
مدام می گفتی چه بدبختی از اینکه خوشبختی. مدام، مدام تکرار.
چقدر راحت از کما استفاده می کنم. آنچه که به آن ويرگول می گفتند. نه این فيلم سينمائی که دست گنج قارون را از پشت بسته.

مادر له شده بود.
مادر مادر نبود. کودکی بود که حتا نمی توانست آدامس بجود. چه رسد به اینکه آنرا بفروشد. ساعتش ديگر عقربه ای نداشت.
مادر مادر نبود. کلماتی بود که بالا و پائين می رفتند ولی گوشی پيدا نميکردند. مورچه ها بال داشتند و شنيدن نوای پشه در خواب خودٍ بيداری بود. چرا گوشها را با خود برديد؟ باز هم سوالٍ خود. این خودٍ بيخود.
مادر مادر نبود. بچه هائی بود که در کوچه بازی می کردند و به خانه برنمی گشتند. جنازه ی فرزاد دلبندش بسته بندی شده هنوز در کنارش بود. دختران مادر را قنداق می کردند و برايش لالائی ميخواندند تا بيدار بماند. وگرنه دختران مادر می شدند. بی فرزند. درود بر مادران دلبند!

و اگر آن گلی که با بارش باران در باغ جمشیدیه شکفت بر ما نباريده بود پژمرده بوديم.

:::

2004-04-07T02:53:00.000+04:30

:::

پنجره طبقه هفتم

مثلا
فرض مي کنيم،
"روزگار غريبي است نازنين"
اين که نشد
همينطور رد جاده را بگيري
و به هر "خنزر پنزري" که رسيدي
هي "بوف کور" را ورق بزني!
"پستوي خانه جاي سوزن انداختن نيست"
چه معني دارد
از پنجره طبقه هفتم
به تکه تکه خودت روي سنگفرش
هي نگاه مي کني؟
:::

برگرفته از مجموعه اشعار
"وسط شعر من نخواب"
اثر بهمن مرادي
:::

2004-04-07T02:43:00.000+04:30

:::

نگاهی از قطار به "آلنتژو"

يک هيچ با هيچی ديگر دور و برش
و چند درخت که سبزی ازشان رخت بربسته
در ميانشان،
جائی که نه رودی گذر دارد نه گٌلی.
اگر جهنمی باشد، من يافتمش،
اگرهم آن جهنم اینجا نيست
پس کدام گور ديگری می تواند باشد؟

:::
شعر از فرناندو پسوآ
:::
ترجمه از من
:::

2004-04-07T00:44:00.000+04:30

:::

دلم باز شد!

باران آمد و کنارم نشست.
بهار نارنج بر سرم ریخت،
و من مست بهار، کنار باغچه،
گوشهام، در گرو گنجشکان،
می شنوید؟ نمی شنیدند.
چشمهاش برایم قصه ها می گفتند.
می بینید؟ می دیدند چشمهام:
که دستهاش،
از اقیانوسی در اینسو،
تا برکه ای در آنسو،
روان است.

دلم اکنون آرام است!

:::

2004-03-31T22:33:00.000+04:30

:::

مابین ازل و ابد (2)

صرف ضمائر مفرد
در سه زمان
مابین ازل و ابد
یا
خیال محال

من او را تو کردم
ولی کجا توانم
تو را او کنم

من خود
زمانی تو بودم
لاکن
هیچگاه
- او -

:::

2004-03-27T17:48:00.000+04:30

:::

من و تو ، درخت و بارون

من باهارم تو زمين
من زمين ام تو درخت
من درخت ام تو باهار -
ناز انگشتای بارون تو باغ ام می کنه

تو بزرگی مث شب.
اگه مهتاب باشه یا نه
تو بزرگی مث شب.

خود مهتابی تو اصلا، خود مهتابی تو.
تازه، وقتی بره مهتاب و هنوز
شب تنها
باید
راه دوری رو بره تا دم دروازه ی روز-
مث شب گود و بزرگی
مث شب.

تازه روزم که بیاد
تو تمیزی
مث شبنم
مث صبح.
تو مث مخمل ابری
مث بوی علفی
مث اون ململ مه نازکی:
اون ململ مه
که رو عطر علفا ، مثل بلاتکلیفی
هاج و واج مونده مردد
میون موندن و رفتن
میون مرگ و حیات.

مث برفائی تو.
تازه آبم که بشن برفا و عریون بشه کوه
مث اون قله ی مغرور بلندی
که به ابرای سیاهی و به بادای بدی می خندی ....

من باهارم تو زمین
من زمین ام تو درخت
من درخت ام تو باهار،
ناز انگشتای بارون تو باغ ام می کنه
میون جنگلا تاق ام می کنه.

:::

احمد شاملو
مهرماه ۱۳۴۱
:::

2004-03-24T12:46:00.000+04:30

:::

9.8.1934
حمعه مثل بقیه به صحرا خواهم رفت،
خوشحال از اینکه کسی مرا نخواهد شناخت.
جمعه شاد خواهم بود، مثل آنها، مثل آنها...
جمعه...
امروز سه شنبه است، سه شنبه ی هفته ای که جمعه نمی شناسد...
هیچگاه جمعه...
هرگز جمعه...
و با این وجود جمعه آنها به صحرا خواهند رفت.
اینگونه زندگی در گذران است،
برای آنکه احساس می کند،
نه کمتر برای آنکه فکر می کند:
آنها همیشه جمعه ها به صحرا می روند،
نه جمعه های ما...
نه جمعه های من...
نه جمعه...
ولی بفیه همیشه جمعه ها به صحرا می روند!

:::
شعر از فرناندو پسوآ
:::
ترجمه از من
:::

2004-03-16T00:34:00.000+03:30

:::

از این سو به آن سو رفتی

آه قلبم
گرفتار
در میان

نان سو
نین سو

:::

2004-03-04T02:30:00.000+03:30

:::

مابین ازل و ابد
زمانی است
فراموش شده
که نه گذشته است
نه حال
نه آینده.
بدنبال این گمشده باید گشت
به امید بازگشت ادوار

چونان
که من دنبال تو گشتم
چو پروانه گرد شمع
پیش از آنکه
او شوی،
ولی نه فراموش!

:::

2004-02-16T21:39:00.000+03:30

:::

(بی تاریخ)
هرچند، هرچند
بهارِ رؤیاپرور این من
از شمشیر و بیرقهای رنگی هم نشان داشت.
امید نیز
آبی به میادین نگاه های بي اختيارم می افکند،
و کسانی هم بودند که لبخند نثارم می کردند.

حالیا امروز چنانم که گوئی آن من شخص دیگری بوده است.
که بوده ام؟ تنها می دانم که این دیگر حکایتی در حاشیه است.
که خواهم بود؟ آنچنان بی تفاوت است که آینده ی دنیا.

زمانی بناگاه از پله ها فرو افتادم،
صدای مهیب افتادن خود خنده های سقوط بود،
و هر پله خود گواهِ خوشایندِ صعبِ
مضحك بودنم.

رقت انگيز، حالت آنکه شغلِ پیشنهادی را از دست داد، چونکه در روز مصاحبه لباس تمیزی نداشت،
رقت انگيز هم، حالت آنکه با وجود ثروت و تشخص عشق را از دست داد، چونکه در لذت قیافه نگرقت.

من بسان برف بيغرضم.
هرگز گدایان را بر اعیان ترجیح ندادم،
آنگونه که در درونم هیچگاه چیزی را بر چیز دیگر ترجیح ندادم.

همیشه جهان را مستقل از خودم بنظاره ایستاده ام.
در پس آن جهان است که احساساتم مأوا دارند،
که خود جهانی دیگر است.
با این وجود هیچگاه دردم اجازه نداد سیاه ببینم، آنچه را که بگونه ای صورتی می نمود.
جهان برون ورای هر چیز!
اقبال من اینست که خود را با تمامی خصوصیاتم متحمل باشم.

:::
شعر از فرناندو پسوآ
:::
ترجمه از من
:::

2004-02-14T04:02:00.000+03:30

:::

امروز،
همین امروز تصمیم دارم تو را فراموش کنم.
و همین امروز،
فکر مي کنم:
هنوز وقتی هست برای آشنائی...

کاش می رفتی از خاطرم،
همانطور که رفتی از نظرم:
- یک دم -
نمی روی از یادم.

سایه ای روی دیوار.
سایه ات کو؟
سایه ام تنهاست...
سنگین،
سنگ بر سنگ،
- دیوار -
بین سایه ها
زیاد است.

هنوز وقتی هست برای آشنائی...
و کسی هست هنوز در من،
که مثل تو است،
هر چند تو نیست،
و می آید...
امروز،
همین امروز،
تا مرا
پیشِ من آرد.

هنوز وقتی هست برای آشنائی...
و من پر از اشتیاقم،
- امروز -
آبستنِ
- تو -
که در من رشد می کند،
و ما می شود.

اینهمه تو!
مرگ بر تو!

:::

2004-02-14T02:47:00.000+03:30

:::

16.06.1934
در آن خانه ی قدیمی، روبروی من و رؤیاهایم،
چه خوشبختی پایداری!

مردمی آنجا مسکن دارند که نمی شناسمشان، گاهی دیدمشان و گاهی هم ندیدمشان.
آنها خوشبختند، زیرا که من نیستند.
بچه ها که آنجا روی ایوان بالا بازی می کنند،
همیشه لابلای گلدانهای گل
زندگی می کنند.

صداها، که از درون ساختمان بلند می شوند،
بی شک نوای آوازند.
آری، آواز.

اگر بیرون جشنی است، آن درون هم جشنی است.
اینچنین باید باشد، همرنگی با همه چیز –
انسان در طبیعت، چرا که شهر هم طبیعت است.

چه خوشبختی بزرگی است، من نبودن!

ولی دیگران، دیگران هم همین احساس را ندارند؟
کدام دیگران؟ دیگرانی وجود ندارد.
آنچه دیگران احساس می کنند، خانه ایست با پنجره های بسته،
و آنگاه که باز می شوند،
تنها به این خاطر که بچه ها روی ایوانِ محصور بازی کنند،
لابلای گلدانهای گل، که من هیچگاه ندیده ام.

دیگران هرگز احساس نمی کنند.
آنکه احساس می کند، مائیم،
بله، ما همه،
حتی من، که در این لحظه دیگر هیچ احساس نمی کنم...

هیچ؟ نمی دانم...
یک هیچِ دردآور...

:::
شعر از فرناندو پسوآ
:::
ترجمه از من
:::

2004-02-12T03:03:00.000+03:30

:::

هنوز که هنوز است
با شب دست و پنجه نرم می کند
- آفتاب ظهر -
قهر می کند
و جواب نمی دهد
به سوال مسخره ی پيرِ خِرَد

...و شب چه سنگين می بارد...

:::

2004-02-12T02:51:00.000+03:30

:::

بی باک
دل بدريای جنون

ور نه

خاکستر شدن
همچو مجنون
در بيابان

هرچه باداباد

:::

2004-02-12T02:42:00.000+03:30

:::

کارها تمام
روزها انجام
وقتی که دفتر ورق می خورد
- سفيدِ سفيد -
سنگين است سپيده دم
گر شام نشود
که می دانم خواهد شد
قطره قطره
دريای قير

:::

2004-02-09T02:56:00.000+03:30

:::

آی...يه تيکه حيات به من بدين....
>>>تذکر: حيات در زبان فارسی دو مفهوم دارد.<<<

اوّليشو گرفتين...دوّميشو بدين...

:::
از
فرناز ناصری
:::

2004-02-06T02:35:00.000+03:30

:::

یادآوری مشکلات و زحمات مضائف

تشعشع م به م:
گفته بودم که می آیم

تشعشع ی به ی:
گفته بودی که می آئی

تشعشع م به ی:
گفته بودم که می آئی

تشعشع ی به م:
گفته بودی که می آیم

مشعشع:
کس نیامد.
(که بداند کس نیامد.)
(که بداند که نباید کس بیاید.)
(که بداند که نباید کس بیاید تا که داند.)

:::

2004-02-03T15:23:00.000+03:30

:::

21.10.1935
تمام نامه های عاشقانه
مضحکند.
اگر مضحک نبودند،
که نامه های عاشقانه نبودند.

من هم زمانی نامه های عاشقانه می نوشتم،
مضحک،
چون دیگر نامه های عاشقانه.

نامه های عاشقانه
اجبارا مضحکند،
اگر عشقی درمیان باشد.

سرانجام اما،
آنان که هیچگاه
نامه های عاشقانه ننوشته اند،
مضحکند.

چه اوقات نابازیافتنی،
که بی توجه،
به نوشتن نامه های عاشقانه سرکردم،
نامه های عاشقانه ی مضحک.

حقیقت اینکه امروز
خاطرات این
نامه های عاشقانه
مضحکند.

(تمام کلمات سه سیلابی
مثل احساسات
از بنیاد
مضحکند.)

:::
شعر از فرناندو پسوآ
:::
ترجمه از من
:::

2004-02-03T02:26:00.000+03:30

:::

22.8.1935
این خواب که بر من فرو می بارد،
این خواب روحی، که بر جسمم فرو می بارد،
این خواب جمعی، که بر فردِ من فرو می بارد –
این خواب
شاید برای دیگران خوابِ آسایش باشد،
خوابی در پی آرزوی به خواب رفتن،
شاید خود خُفت و خواب باشد.

این خواب اما بیش از اینهاست، بیش از درون و بیش از بالاست:
این خوابِ حاصل جمع تمام نومیدیهاست،
این خوابِ امتزاج تمام لاعلاجیهاست،
این خواب منتج دنیائی است در درونم،
بی آنکه من در ایجادش دخالتی داشته باشم.

این خواب که بر من فرو می بارد،
از جنس هر خواب دیگر است.
خستگی در من لااقل خُلق لطیف می آفریند،
سستی به من لااقل آرامش می بخشد،
رخوت برایم لااقل پایان محنت است،
پایان لااقل یعنی اینکه دیگر احتیاجی به امید نیست.

صدائی می آید، گوئی کسی پنجره ای گشود،
بی تفاوت سر را بسمت چپ می چرخانم،
به آنسو که صدا می آید،
و از پنجره ی نیمه باز به بیرون می نگرم:
دختر طبقه ی دوم خانه ی روبرو
با چشمان آبیش در جستجوی کسی به پائین خم می شود.
در جستجوی کی؟،
بی علاقگیم سوال می کند،
اینها همه خواب است.

خدای من، اینهمه خواب!...

:::
شعر از فرناندو پسوآ
:::
ترجمه از من
:::

2004-02-02T01:06:00.000+03:30

:::

3.1.1931
بیش از نیم ساعت است
که پشت میز تحریر نشسته ام
تنها قصدم
خیره شدن به میزست.
( این اشعار وزن مرا بازگو نمی کنند،
من خود در وزن خود نیستم. )
پیش رویم دواتی بزرگ.
پیش رویم قلمدانی با قلمی نو.
کاغذ بکر سفید کنار دستم.
سمت چپم یک جلد " فرهنگ بریتانیکا "
سمت راستم –
اخ، سمت راستم!
نامه بازکن، که دیروز
با آن کتاب را بی صبرانه از پاکت در آوردم.
کتابی بسیار مهیج، که مطمئنم نخواهم خواند.

کی می تواند این وسط قافیه ای پیدا کند!

:::
شعر از فرناندو پسوآ
:::
ترجمه از من
:::

2004-01-30T03:43:00.000+03:30

:::

تدبيري براي زيستن

جاي خالي قلبت را با هيچ شعري پر نکن
آسمان، شکسته و تنها شده
من ديگر حافظه اي ندارم که...
خاطره يک استکان چاي و غروب کوهستان ديارم را
که همه ثانيه هاي زرد آبي مواج را
که همه ترانه را از حفظ بخوانم
دستهايم، نگاهم و همه خوابهاي خيس را قاب مي گيرم عوض اين شعر
مي گذارم لب طاقچه اين اتاق دود گرفته
دان مي پاشم براي يک کبوتر بازيگوش
و منتظر مي نشينم براي آن جاي خالي...
حيف اين جاي خالي است که با شعر پر شود...

:::
از شعرهاي جواد عندليبي
به قلم کيوان حسينی
برگرفته از سایت خوابگرد
::::

2004-01-29T22:38:00.000+03:30

:::

3.1.1933
قدیمیها الهه های هنر را فرا می خواندند.
ما خودمان را فرا می خوانیم.
نمی دانم که آیا الهه های هنر ظاهر می شدند؟
- حتما این به شخص فراخوان و حال و هوای فراخوانی بستگی داشته.-
اما این را می دانم که ما ظاهر نمی شویم.
چه بارها که بر آب خم شده ام، نظر به سوی کسی که فکر کرده ام منم،
و فریاد کرده ام : "آی!"، تا مگر انعکاسی بشنوم،
و هیچ نشنیده ام در جواب، مگر آنچه دیده ام:
درخشش تاریک آب
در اعماق بیهودگی...
هیچ پژواکی بسوی من...
مگر سیمائی مبهم،
از خود من شاید، چونکه نمی تواند کس دیگری باشد.
چیزی بتقریب نامرئی،
که من بوضوح می بینمش
آن پائین، در بستر آب...
در سکوت، در سیاهی اعماق...

آه، چه الهه ای!

:::
شعر از فرناندو پسوآ
:::
ترجمه از من
:::

2004-01-26T04:03:00.000+03:30

:::

دفتر خاطرات

بیست و چهارم پاییز:

دیروز به دنیا آمدم

عاشق شدم ، دیروز

و دیروز بود

که من مُردم

بیست و پنجم پاییز:

امروز ، زاده شدم

ظهر ، عاشق خواهم شد

و غروب نخواهم مرد تا....

بیست و ششم پاییز:

که در من زاده شوی،

با تو هستم عشق پاییزی عشاق

و... آنگاه

هرگز پاییز نخواهد شد .

:::

شعر از بيژن نجدی

:::

2004-01-24T17:56:00.000+03:30

:::

آغشته به خاطره
يا
موصوفِ صفت
يا
چون گوش کر است، با دل بشنو!
يا
بمير، اگر توانی!
(تا سکوت را بشنوی)

چندمين بار شد
درخت را نگاه کردی
و درخت را ديدی
بی سبز

چندمين بار شد
آسمان را نگريستی
و آسمان را ديدی
بی آبی

اینبار بر زمين بنگر
و مرگ را نظاره کن
...

آری آری می دانم
می دانم که خاطره ها شيرين اند،
دمی
تو نیز
به
آوای سکوت فرهاد
تن ده!

:::